Dzierzgoń — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Dzierzgoń, po niemiecku Christburg, był miastem w większości ewangelickim. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku wykazał tu 3234 mieszkańców: ewangelików było 2064, katolików 941, Żydów 224, a pięcioro mieszkańców należało do innych Kościołów chrześcijańskich. Parafia ewangelicka miała siedzibę na miejscu, ale sięgała daleko poza miejskie rogatki — pięć lat później Agathon Harnoch policzył w niej 4240 dusz, a wśród jej miejscowości szkolnych wymienił kilkanaście okolicznych wsi, od Bągartu i Tywęz po Ankamaty i Miniętę. Kościół, w którym gromadziło się to zgromadzenie, wzniesiono murowany wraz z wieżą w 1792 roku, pod patronatem gminy; miał dwa dzwony i organy o 16 głosach. Harnoch notuje przy parafii 161 chrztów, 36 ślubów i 1751 komunikantów rocznie — oraz 126 pogrzebów, a to właśnie ta ostatnia liczba mówi najwięcej o cmentarzach. Ewangelickie księgi metrykalne miasta zaczynają się w 1669 roku. Przy ulicy Słowackiego leżą dwa sąsiadujące cmentarze ewangelickie, ujęte w gminnej ewidencji zabytków pod pozycjami 131 (druga połowa XIX wieku) i 132 (koniec XIX wieku); studium uwarunkowań miasta i gminy Dzierzgoń odnotowuje je zbiorczo jako dwa cmentarze ewangelickie przy ulicy Słowackiego. W ewidencji Narodowego Instytutu Dziedzictwa figurują w tym rejonie również dwa cmentarze ewangelickie: przy ulicy Słowackiego, datowany na 1900 rok, i sąsiedni, dawny, przy ulicy Pogodnej, datowany na koniec XVIII wieku. Osobno, przy ulicy Wojska Polskiego, ewidencja prowadzi jeszcze jeden…