Stążki — dawny kościół ewangelicki (Stangenberg, podupadły)
Stangenberg
- Powiat
- sztumski
- Typ
- Kościół
- Denominacja
- ewangelickie
Z Wikipedii (PL)
W Stążkach, po niemiecku Stangenberg, miejscowości nad jeziorem Balewskim w dzisiejszej gminie Mikołajki Pomorskie, stał kościół, który w czasach Reformacji przeszedł z rąk katolików w ręce ewangelików. Słownik geograficzny, powołując się na dzieje powiatu sztumskiego pióra Schmitta, pisze, że istniejący tu kościół katolicki przeszedł w ręce luteranów, i wymienia tutejszych duchownych ewangelickich. W tym haśle Słownik podaje Macieja Logdana (Lobdau) w 1619 roku i Jerzego Schuberta w 1628 roku; później kościół podupadł. Kronika Dzierzgonia Ottona Piepkorna również notuje, że w Stążkach, podobnie jak w Jasnej, ewangelicy przejęli istniejący kościół katolicki. Księga pamiątkowa powiatu sztumskiego z 1975 roku dodaje, że ten najpierw katolicki, a potem ewangelicki kościół właściciel majątku zostawił, by popadł w ruinę, bo był w złym stanie. Według Jana Wiśniewskiego w Stążkach dawna filia stała się zborem ewangelickim, który upadł w pierwszej połowie XVII wieku. Wizytacja z 1700 roku, na którą się powołuje, zapisała, że dzierżawczyni dziedziczna sześciu wsi, „Domina Bakowa”, podporządkowała je luterańskiemu kościołowi w Rodowie w Prusach Książęcych; stało się to po upadku zboru w Stążkach, do którego należeli mieszkańcy dóbr Schacków von Wittenau. Na innej stronie autor wymienia wsie katolickiej parafii Krasna Łąka, które przed 1700 rokiem wcielono do kościoła w Rodowie — Balewo, Linki, Cieszymowo, Stążki, Perklice i Dworek — toteż ich mieszkańcy przez dziesięć lat oddawali dzi…
Źródła zewnętrzne
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII, hasło Sztembark (Stangenberg, powiat sztumski) — słownik
- O. Piepkorn, „Die Heimatchronik der westpreußischen Stadt Christburg und des Landes am Sorgefluß”, Detmold 1961 (przedruk 2011; skan: westpreussische-gesellschaft.de, Heimatkreis Stuhm) — kronika miasta
- „Der Kreis Stuhm. Ein westpreußisches Heimatbuch”, wyd. Heimatkreis Stuhm, 1975 (przedruk 2011; skan: westpreussische-gesellschaft.de, Heimatkreis Stuhm) — księga pamiątkowa powiatu
- Wykaz rejestru zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku — rejestr zabytków
- M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 25 (s. 2), nr 1119 (s. 53–54) — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 77 — źródło drukowane
- J. Wiśniewski, „Protestanci, menonici i Żydzi w diecezji pomezańskiej (XVII–XVIII w.) w protokołach wizytacyjnych parafii”, „Studia Elbląskie” XVIII, 2017, s. 38, 68, 70 — artykuł naukowy
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.