Krastudy — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Krastudy, po niemiecku Krastuden, były dobrami rycerskimi w powiecie sztumskim; dziś należą do gminy Mikołajki Pomorskie. *Słownik geograficzny* liczy tu 1715 mórg obszaru, dwadzieścia dwa budynki i osiem domów, 87 katolików i 60 ewangelików, parafię i szkołę wskazuje w Nowym Targu, a pocztę w Starym Targu — i dodaje uwagę, która brzmi dziś jak ostrzeżenie dla każdego, kto szuka tej wsi w starych drukach: „Nazwy bardzo przy tej wsi poprzekręcano”. 🔴 Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku daje obraz wyraźnie inny. W dziale obwodów dworskich, gdzie Krastudy figurują zgodnie ze swoim dworskim rodowodem, zapisano 119 mieszkańców — 54 mężczyzn i 65 kobiet — w siedmiu domach i dwudziestu jeden gospodarstwach, a wśród nich zaledwie siedmioro ewangelików wobec 112 katolików. Ewangelicy należeli do parafii Groß Rohdau, leżącej poza powiatem sztumskim, katolicy do parafii Altmark, czyli w Starym Targu. 🟡 Której z dwóch relacji zaufać przy liczbie ewangelików, źródła nie rozstrzygają. Cmentarz podworski, w gminnej ewidencji zabytków opisany jako ewangelicki i datowany na XIX–XX wiek, dokumenty gminy Mikołajki Pomorskie zgodnie umieszczają w centrum wsi, na wzniesieniu, na działce numer 113 w obrębie Krastudy. Istnienie i położenie tej działki potwierdza państwowa ewidencja gruntów i budynków, a na zdjęciu lotniczym widać w tym miejscu zadrzewioną kępę na łagodnym wyniesieniu pośród pól, po zachodniej stronie drogi przez wieś. Ochrona sięga tu poziomu ewidencji gminnej — ani rejestr zab…