Żuławka Sztumska — cmentarz (mennonickie)

Z Wikipedii (PL)

Żuławka Sztumska, dawniej zwana Pozylią, po niemiecku Posilge, to stara wieś kościelna w Pomezanii, wzmiankowana w dokumencie z 1249 roku, w 1672 zapisana jako Pozylia, a w 1774 jako Posilge. *Słownik geograficzny* daje jej 1623 hektary, w tym 1355 hektarów roli ornej i 161 hektarów łąk, i przypomina, że osada jest stara — znaleziono tu groby skrzynkowe. W 1885 roku mieszkało w niej 1200 osób w 102 domach: 605 ewangelików, 588 katolików i siedmioro dysydentów. Katolicy mieli parafię na miejscu, ewangelicy należeli do zboru w Stalle, w diecezji malborskiej — Agathon Harnoch wymienia Żuławkę wśród miejscowości szkolnych tamtej parafii i odnotowuje, że kościoły katolickie sąsiadujące z nią stały w Thiergart i w Posilge. 📌 Dwadzieścia lat później wieś była już mniejsza i mniej protestancka: spis z 1905 roku wykazał 972 mieszkańców, z czego 424 wyznania ewangelickiego, czyli około czterdziestu czterech procent. Cmentarz, o który tu chodzi, pochodzi z drugiej połowy XIX wieku i figuruje w gminnej ewidencji zabytków pod pozycją 358. ⚠ Jest odrębny od cmentarza przykościelnego przy tutejszym kościele parafialnym z 1695 roku. Nieczynny od 1945 roku. 🔴 Wyznanie tego cmentarza pozostaje nierozstrzygnięte. Ewidencja prowadzi w Żuławce Sztumskiej dwa założenia — cmentarz przykościelny i cmentarz mennonicki — a osobnego cmentarza ewangelickiego w tej wsi nie zna. Rozróżnienie ma znaczenie, bo mennonici byli na Żuławach i Powiślu wspólnotą odrębną od luteran, z własnym chrztem dorosłych …