Nowy Podleś — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Nowy Podleś (Neu Podless) leżał w Kreis Berent, czyli w powiecie kościerskim Prus Zachodnich, w rejencji gdańskiej. Wieś była wyznaniowo podzielona niemal równo: pruski spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku naliczył tu 124 mieszkańców — 61 ewangelików i 63 katolików. Ewangelicy należeli wówczas do parafii w Kościerzynie. Ukonstytuowano ją w 1781 roku dla rodzin niemieckich i protestanckich, które osiadły w mieście po 1773 roku, oraz dla licznych gmin wiejskich w okolicy; od 1784 roku nabożeństwa odprawiano w domu modlitwy urządzonym pod nowo zbudowanym ratuszem na rynku, a własny kościół parafia postawiła dopiero w latach 1821–1823. Nowy Podleś wymieniano wśród miejscowości szkolnych tej parafii. Między spisem z 1885 a spisem z 1 grudnia 1910 roku powstała jednak nowa parafia w sąsiednim Wielkim Podlesiu, noszącym wtedy urzędową nazwę Poldersee, i to do niej wieś odtąd należała — razem z Małym Podlesiem, Wielkim Klinczem, Juszkami, Stawiskami i kilkoma innymi wsiami. Pierwszy powszechny spis ludności Rzeczypospolitej z 30 września 1921 roku odnotował tu 107 mieszkańców, w tym 41 wyznania ewangelickiego; narodowość niemiecką podało 36 osób. Po tej społeczności pozostał cmentarz ewangelicki z pierwszej połowy XIX wieku, dziś nieczynny, ujęty w gminnej ewidencji zabytków. *Źródła: Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku, Kreis Berent; Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Opp…