Nowy Podleś — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Nowy Podleś (Neu Podless) leżał w powiecie kościerskim (Kreis Berent) Prus Zachodnich, w rejencji gdańskiej. W pruskim spisie powszechnym z 1 grudnia 1885 roku naliczono tu 124 mieszkańców — 61 ewangelików i 63 katolików. Ewangelicy należeli wówczas do parafii w Kościerzynie. Ukonstytuowano ją w 1781 roku dla rodzin niemieckich i protestanckich, które osiadły w mieście po 1773 roku, oraz dla licznych gmin wiejskich w okolicy. Od 1784 roku nabożeństwa odprawiano w domu modlitwy urządzonym pod nowo zbudowanym ratuszem na rynku, a własny kościół parafia postawiła w latach 1821–1823. Nowy Podleś wymieniano wśród miejscowości tej parafii, liczącej według Harnocha 2800 dusz. W spisie z 1 grudnia 1910 roku wieś należała do nowej parafii w sąsiednim Wielkim Podlesiu, noszącym wtedy urzędową nazwę Poldersee — razem z Małym Podlesiem, Wielkim Klinczem, Juszkami, Stawiskami i kilkoma innymi wsiami. Spis z 1910 roku zastał w Nowym Podlesiu 127 mieszkańców; niemiecki jako język ojczysty podało 49 osób, wszystkie wyznania ewangelickiego, a polski — 75 osób. Pierwszy powszechny spis ludności Rzeczypospolitej z 30 września 1921 roku odnotował tu 107 mieszkańców, w tym 41 wyznania ewangelickiego i 66 rzymskokatolickiego; narodowość niemiecką podało 36 osób, polską 71. W gminnej ewidencji zabytków ujęto nieczynny dziś cmentarz ewangelicki z pierwszej połowy XIX wieku. Tomasz Hinc, który go obszedł i opisał, umieszcza cmentarz między Małym a Nowym Podlesiem, na wysokim wzgórzu, dziś gęsto z…