Będominek — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Będominek (po niemiecku Klein Bendomin, po kaszubsku Bãdomink) leży w gminie Kościerzyna, a przed 1945 rokiem należał do powiatu kościerskiego (Kreis Berent). Okolica jest kaszubska i katolicka; katolicy z sąsiedniego Wielkiego Będomina należeli wedle spisu z 1885 roku do parafii w Starym Grabowie. Najstarsza wzmianka o tutejszej osadzie może pochodzić z 1284 roku. Wśród miejscowości ziemi Pirsna wymieniono wtedy Bandomino, które Schuch objaśnił jako Wielki i Mały Będomin. W dokumencie występuje sama nazwa Bandomino. Z samego zapisu nie wynika, czy obie wsie istniały już wówczas osobno. W tych stronach ewangelicy osiedlali się od początku siedemnastego wieku. Agathon Harnoch zapisał, że właściciel, który nabył spustoszone po wojnie wsie Grabowo, Rekownicę i Będomin, sprowadził z Pomorza dwadzieścia dwie rodziny luterańskie i w październiku 1605 roku nadał im przywilej w Grabowie. Kolonistów sprowadzali w te strony dziedzice z Pomorza, a przybysze mieli własnych duchownych. Najpierw zbudowali kościół w Rekownicy — wkrótce jednak katolicki właściciel osadził w nim katolickiego duchownego. Wtedy ewangelicy, za pozwoleniem starosty kościerskiego, postawili osobną świątynię w Nowym Barkoczynie, do 1853 roku filię Szymbarku w powiecie kartuskim. Był to skromny budynek szachulcowy pod patronatem królewskim, wedle napisu na chorągiewce wieży ukończony w 1797 roku, z jednym dzwonem i organami o dwunastu głosach; pod koniec dziewiętnastego wieku parafia liczyła około 1180 dusz i, jak…