Wilkowo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Wilkowo leży w gminie Gardeja, w powiecie kwidzyńskim. Wojewódzka ewidencja zabytków ujmuje tutejszy cmentarz ewangelicki pod pozycją 400 arkusza gminy Gardeja. Nazwy niemieckiej przy tym obiekcie ewidencja nie odnotowuje i atlas jej nie dopisuje. Wskazówka terenowa z ewidencji jest krótka, ale konkretna: cmentarz leży za wsią, po wschodniej stronie drogi z Wilkowa do Trumiejów, na działce numer 252/4. Takie umiejscowienie — za zabudową, przy drodze wyprowadzającej ze wsi — powtarza się w całym powiecie i zwykle ułatwia odnalezienie miejsca, gdy w terenie nie ma już ogrodzenia ani bramy. Współrzędne w atlasie pozostają jednak przybliżone i wymagają uściślenia na miejscu. Trzeba przy tym uważać na nazwę. Materiał porównawczy, w którym pojawia się „Wilkowo”, opisuje w istocie Wilkowo Nowowiejskie (po niemiecku Villkow) w powiecie lęborskim, liczące 288 mieszkańców. To inna wieś i inny powiat, więc liczba ta nie może być przypisana cmentarzowi w gminie Gardeja. O ludności ewangelickiej Wilkowa, o parafii, do której wieś należała, o dacie założenia cmentarza i o nazwiskach na nagrobkach dostępne zapisy milczą. Milczą też o tym, co stało się z miejscem po 1945 roku. Zostaje jedno pewne zdanie do zabrania w teren: wschodnia strona drogi na Trumieje, działka 252/4. *Podstawa wpisu: wojewódzka ewidencja zabytków (arkusz gminy Gardeja, pozycja 400), stan z 29 sierpnia 2026 roku.* 📌 Wilkowo jest starsze, niż mówi jego pierwsza wzmianka: istniało zapewne już przed 1308 rokiem jako …