Mareza — cmentarz mennonicki
Mareese
- Powiat
- kwidzyński
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- mennonickie
Z Wikipedii (PL)
Mareza — po niemiecku Mareese — leży pod Kwidzynem, a *Słownik geograficzny* nazywa ją przedmieściem miasta. Cmentarz przy dzisiejszej ulicy Długiej, na działce numer 95/2, ewidencja konserwatorska określa jako mennonicki i datuje na koniec XVIII wieku. Do rejestru zabytków województwa pomorskiego wpisano go pod numerem A-1249, decyzją z 19 sierpnia 1988 roku. W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej opisywał *Mareese* jako wieś. Notował tu 60 domów mieszkalnych i 593 mieszkańców, w tym 465 ewangelików, 111 katolików i 17 osób innych wyznań. Ewangelicy i katolicy należeli do parafii w Kwidzynie; miejscowość miała własny okręg szkolny. Słownik geograficzny notuje dla wsi 945 mórg i 159 budynków, wśród nich 60 domów mieszkalnych. W tym haśle podatek gruntowy wynosi 522 talary, od budynków zaś 103 talary. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku naliczył tu 596 mieszkańców: 398 ewangelików, 170 katolików i 27 innych chrześcijan. W spisie z 1 grudnia 1910 roku wieś miała 869 mieszkańców; po niemiecku mówiło 778 z nich, a po polsku 55 osób. W tej grupie było 571 ewangelików, 177 katolików i 30 innych chrześcijan. W statystyce Agathona Harnocha Mareza figuruje wśród miejscowości szkolnych kwidzyńskiej parafii ewangelickiej. Kwidzyńska parafia ewangelicka liczyła według niego około 17 000 dusz, w tym 20 staroluteranów i 60 irwingian. Cmentarz leży po zachodniej stronie ulicy Długiej i należał dawniej do majątku Schloss Mareese nad rzeką Liwą. Program Opieki nad Zabytkam…
Źródła zewnętrzne
- Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Kwidzyn, stan 29 VIII 2026, poz. 316
- Wojewódzka ewidencja zabytków województwa pomorskiego — źródło drukowane
- Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902 — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, zeszyt III: Regierungsbezirk Marienwerder, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 grudnia 1910 roku) — spis urzędowy
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 533 i 539–540 — statystyka kościelna
- Program Opieki nad Zabytkami Gminy Kwidzyn na lata 2023–2026, uchwała nr XLIX/342/23 z 31 maja 2023 roku, Dz. Urz. Woj. Pomorskiego 2023, poz. 3041, s. 86 — program opieki nad zabytkami
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 69 — źródło drukowane
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.