Podzamcze — cmentarz mennonicki

Z Wikipedii (PL)

Podzamcze — po niemiecku Unterberg — leży pod Kwidzynem. Cmentarz, który wojewódzka ewidencja zabytków określa jako mennonicki, ukryty jest w lesie na wschód od zabudowań, na działce 263/9. W ewidencji figuruje pod pozycją 398 arkusza gminy Kwidzyn. Program Opieki nad Zabytkami Gminy Kwidzyn na lata 2023–2026 datuje cmentarz na pierwszą połowę XIX wieku i podaje, że leży on w lesie przy drodze leśnej do Tychnowych. Według programu układ kompozycyjny nie zachował się, częściowo przetrwał starodrzew, nagrobki są mocno zniszczone, a najstarszy pochodzi z 1854 roku. Parafia kwidzyńska, do której należeli tutejsi ewangelicy, była ewangelicka od czasów Reformacji. Wykaz duchownych Rhesy z 1834 roku otwiera przy katedrze Simon Klein, określony jako „uczeń Lutra”. Od 1560 roku katedra miała też osobnego diakona dla wiernych mówiących po polsku; pierwszym z nich był Johann Oningius, poświadczony w 1560 i 1567 roku. Według Ericha Wernickego w chwili przyłączenia tych ziem do monarchii pruskiej w 1772 roku ewangelicy z miejscowości późniejszego urzędu szkolnego Weißhof należeli, jak od dawna, do kościoła w Kwidzynie, a katolicy do parafii w Tychnowach. Mennonici z tej okolicy mieli wtedy swój dom modlitwy w Tragheimerweide, dziś części Barcic. Według pruskich ksiąg hipotecznych Unterberg miał tych samych właścicieli co Tiefenau: Zygmunt Kretkowski kupił te dobra w 1733 roku, a od 1763 roku należały do Juliusza Dziewanowskiego i jego synów. W wykazie wasali z 1774 roku Unterberg figuru…