Jastarnia (Bór) — Cmentarzowa Góra, cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarzowa Góra to niewielki pagórek po prawej stronie ulicy Mickiewicza w Jastarni, jeśli iść od centrum i portu. Na jego szczycie stoi metalowy krzyż, obok — kamień upamiętniający dawny cmentarz. Był to cmentarz Boru, czyli Jastarni Gdańskiej, po niemiecku Danziger Heisternest. Na miejscu brak informacji, że grzebano tu ewangelików. W serwisie „Dziedzictwo” Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego cmentarz opisuje hasło Agnieszki Godfrejów-Tarnogórskiej, oparte na książce Mirosława Kuklika o parafii ewangelickiej w Helu i na tablicy przy cmentarzu. Według tego hasła cmentarz leżał tuż nad zatoką, a oprócz rybaków z Boru chowano na nim ciała wyrzucone przez morze. Każdy sztorm zabierał kawałek brzegu; miejscowy grabarz zbierał wymyte przez fale kości i zakopywał je ponownie. Ostatni pochówek odbył się tu w latach siedemdziesiątych XIX wieku. Bór był osadą młodszą od sąsiedniej Jastarni. Carl Girth w opisie Półwyspu Helskiego z 1891 roku podaje, że założył ją magistrat gdański pod koniec XVI wieku na krańcu swojego terytorium i osadził w niej najpierw luterańskich rybaków z Helu. Wieś należała do Helu i według ksiąg metrykalnych miała niegdyś ludność niemal w całości niemiecką. Helska księga metrykalna z 1704 roku notuje obok 469 mieszkańców Helu także 63 mieszkańców Boru. Wkrótce osiedlili się tu także przybysze polscy. Bliskość kaszubskiej i katolickiej Jastarni Puckiej (Putziger Heisternest) oraz trudna droga do Helu, odległego o dwie mile, sprawiły, że mieszkańcy Boru zmieni…