Stegna — kościół ewangelicki (Steegen, obecnie NSPJ)
Steegen
- Rok powstania
- 1681
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- nowodworski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Stegna, po niemiecku Steegen, leży u styku Mierzei Wiślanej z Żuławami. Kościół stoi do dziś: po 1945 roku przejęli go katolicy, a w 1948 roku erygowano rzymskokatolicką parafię pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa. Według sporządzonego przez Roberta Ziemiańskiego zestawienia kościołów poewangelickich przejętych dla kultu katolickiego — opartego na schematyzmie diecezji elbląskiej z 1996 roku i dwóch innych opracowaniach — katolicy przyjęli i poświęcili kościół w 1945 roku. Świątynię wpisano do rejestru zabytków 3 października 1961 roku pod numerem A-249. Na dawnym ewangelickim cmentarzu przykościelnym nie zachowały się nagrobki: karta cmentarza z 5 września 1994 roku nie odnotowała tam ani nagrobków, ani mogił — według karty ich fragmenty przenoszono prawdopodobnie w latach pięćdziesiątych XX wieku na sąsiedni cmentarz parafialny i używano powtórnie. Wspólnota, która ten kościół wzniosła i przez dwa i pół stulecia się w nim gromadziła, była luterańska. Kościół służył jej do 1945 roku. Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego (tom IV, 1883) przed Reformacją stał w Kobbelgrube kościół katolicki, który wraz z niemieckimi osadnikami wcześnie przeszedł na luteranizm, ponieważ cała Mierzeja należała do Gdańska. Wykaz duchownych pruskich prowadzi listę tutejszych pastorów od 1605 roku. Ewangelicy objęli tę dawną parafię katolicką jeszcze wcześniej: atlas historyczny Prus Królewskich z drugiej połowy XVI wieku notuje Kobbelgrube wśród parafii, które pod koniec XV…
Źródła zewnętrzne
- Parafia NSPJ w Stegnie — Wikipedia — kwerenda workflow
- B. Szady, „Geografia struktur religijnych i wyznaniowych w Koronie w II połowie XVIII w.”, Lublin 2010 — monografia (atlas wyznań)
- L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834, s. 90 — wykaz duchownych (druk 1834)
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 397 — źródło drukowane
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. XI, hasło „Steegen” — źródło drukowane
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. IV, hasło „Kobbelgrube” — źródło drukowane
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preußen liegenden Werdern”, Königsberg 1723, s. 16, 188, 194, 203, 209 — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 61, pozycja 309 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 2, s. 356, 378; t. 3, s. 712, 847; t. 4, s. 1183; t. 5, s. 1338 — źródło drukowane
- E. Wolska, J. Wolski, „Zagadnienie konserwacji wielkich płaszczyzn malarstwa klejowego na płótnie. Na przykładzie polichromii stropu kościoła w Stegnie”, „Ochrona Zabytków” XXXII, 1979, nr 2, s. 121–122, 125–126 — artykuł naukowy
- P. Birecki, „Przestrzeń liturgiczna kościołów ewangelickich w Prusach Królewskich”, „Studia Elbląskie” XXVI, 2025, s. 36–37 — artykuł naukowy
- Robert Ziemiański, „Duszpasterstwo protestanckie na terenach obecnej diecezji elbląskiej w latach 1945–1999”, „Studia Elbląskie” II, 2000, s. 192–193 — artykuł naukowy
- E. Praetorius, »Evangelisches Danzig«, cz. 2, rękopis XVIII w. (Staatsbibliothek zu Berlin, Ms. boruss. fol. 268), k. 81r–82v — źródło archiwalne
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreussen”, t. I: Pommerellen, z. 2: „Der Landkreis Danzig”, Danzig 1885, s. 86–87 (hasło Kobbelgrube) — inwentarz zabytków
- P. Birecki, „Prusy Królewskie i Prusy Zachodnie. Dwa oblicza sztuki luterańskiej”, w: „Rola Kościoła w dziejach Polski. Kościoły w Rzeczypospolitej”, red. J. Krochmal, Warszawa 2017, s. 472, 484 — opracowanie
- Lista duchownych z 1873 roku („Nachweisung aller evangelischen Kirchen und Geistlichen in der Provinz Preußen. Im Juli 1873”), dodatek do „Amtliche Mittheilungen” konsystorza w Królewcu, według przepisu w serwisie ahnen-spuren.de, s. 14 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.