Żelichowo — kościół św. Mikołaja (Petershagen, ob. greckokatolicki)

Z Wikipedii (PL)

Kościół świętego Mikołaja w Żelichowie-Cyganku, po niemiecku Petershagen, w gminie Nowy Dwór Gdański, to świątynia późnogotycka; zezwolenie na jej budowę wydano 12 sierpnia 1352 roku. Zachował się gotycki szczyt wschodni, natomiast ściany podłużne przebudowano w konstrukcji ryglowej w latach 1637–1647, a drewnianą wieżę odbudowano w 1687 roku. We wsi mieszkali obok siebie ewangelicy, mennonici i katolicy. Spis z 1885 roku zapisał tu 463 mieszkańców: 284 ewangelików, 109 innych chrześcijan — na Żuławach zwykle mennonitów — i 70 katolików. Ewangelicy należeli wówczas do parafii w Tiegenhof, dzisiejszym Nowym Dworze Gdańskim. Sam kościół był pierwotnie rzymskokatolicki. W 1574 roku przejęła go gmina luterańska, a 7 września 1629 roku został zwrócony katolikom — i to jest jedyna ewangelicka warstwa w dziejach tej świątyni. Od 1952 roku użytkowały go wspólnie parafia greckokatolicka i rzymskokatolicka, a w 2002 roku przeszedł na własność parafii greckokatolickiej; jest czynny. Zabytek wpisano do rejestru pod numerem 236 (dawniej 126/N) 25 września 1961 roku. 🟡 Inwentaryzacja żuławska prowadzi te dzieje inaczej i rozbieżności nie da się tu rozstrzygnąć: notuje, że kościół parafialny w Cyganku, leżący w starostwie nowodworskim, pozostał katolicki, i że jeszcze w 1592 roku przypisani byli do niego mieszkańcy Tujska — na mocy rozporządzenia burmistrza gdańskiego Daniela Czirenberga. Dopiero w 1604 roku Tujsk zbudował własny kościół ewangelicki, a 28 kwietnia 1606 roku Rada Gdańska …