Cmentarz mennonicki w Stawcu

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz mennonicki w Stawcu — przysiółku sołectwa Lubieszewo (po niemiecku Ladekopp), gmina Nowy Dwór Gdański, powiat nowodworski. Założony w połowie XVIII wieku przez mennonitów olęderskiego (niderlandzkiego) osadnictwa Żuław. Mennonici to odrębna wspólnota anabaptystyczna — nie luteranie ani ewangelicy augsburscy. Zachowane liczne stele z charakterystyczną symboliką mennonicką: skrzyżowane płonące pochodnie, kotwice, tulipany. Cmentarz na planie prostokąta około 105 × 74 m, wpisany do rejestru zabytków (nr 46/78 z 14.08.1988). Administracyjnie do 1920 roku Kreis Marienburg (Prusy Zachodnie), w latach 1920–1939 Wolne Miasto Gdańsk (Kreis Großes Werder), 1939–1945 Reichsgau Danzig-Westpreußen. Przynależność do zboru mennonickiego w Ladekopp prawdopodobna — do potwierdzenia. Informacja o drewnianym domu modlitwy z 1768 roku — niezweryfikowana — do potwierdzenia. W 1885 roku wieś liczyła 391 mieszkańców, z czego 174 ewangelików wobec 133 katolików. 📌 Spis notuje przy tym 84 innych chrześcijan — na tych ziemiach byli to zwykle mennonici. Ewangelicy należeli wówczas do parafii w Neuteich (dziś Nowy Staw). 📌 Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku prowadzi Stawiec pod nazwą Neuteichsdorf — pozycja 82 na stronie 14 wykazu dla powiatu malborskiego — i pokazuje wieś wyznaniowo potrójną: na 391 mieszkańców przypadało 174 ewangelików, 133 katolików i 84 innych chrześcijan, którymi na Żuławach byli z reguły mennonici. Ewangelicy i katolicy należeli do parafii w Nowym Stawie (Neuteich),…