Jezioro — kościół mennonicki (Thiensdorf)
Thiensdorf
- Rok powstania
- 1865
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- elbląski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- mennonicka
Z Wikipedii (PL)
Jezioro, do 1945 roku Thiensdorf, leży w gminie Markusy w powiecie elbląskim. Tutejsza gmina mennonicka, fryzyjska, zwana gminą „Małej Żuławy”, powstała około 1607 roku i skupiała osadników z terenów na południe od Elbląga. Pierwszy własny dom modlitwy poświęcono 27 kwietnia 1728 roku, po uzyskaniu pozwolenia biskupa chełmińskiego Feliksa Ignacego Kretkowskiego. Jan Wiśniewski, według którego od tutejszej gminy oderwała się w 1791 roku gmina w Markusach, przytacza protokół wizytacji z 1749 roku, który umieszcza mennonicki dom modlitwy „w Markusach” i wymienia przywilej z 27 kwietnia 1728 roku. Przywilej, wystawiony przez biskupa w Starogrodzie, ustanawiał w tym domu modlitwy urząd duchownego wspólnoty. Potwierdzali go kolejni biskupi chełmińscy: Tomasz Franciszek Czapski 26 stycznia 1732 roku w Malborku, Adam Grabowski 30 października 1738 roku, Andrzej Załuski 19 sierpnia 1743 roku w Starogrodzie, a wreszcie 10 listopada 1747 roku Wojciech Leski, który zezwolił głosić Słowo Boże po niemiecku, zakazując zarazem zwodzenia katolików. W 1791 roku część społeczności, skłonna dopuszczać małżeństwa mieszane, odłączyła się i zbudowała odrębny dom modlitwy w Markusach; obie gminy połączyły się ponownie w 1890 roku jako Thiensdorf-Markushof. Ich księgi prowadzono od 1776 roku, chrzty od 1800; duplikat z 1812 roku przechowuje archiwum państwowe w Gdańsku. Obecny budynek wzniesiono w 1865 roku w miejsce starego: murowany z cegły, neogotycki, na kamiennym fundamencie, orientowany, na rz…
Źródła zewnętrzne
- Kwerenda internetowa atlasu z 18 czerwca 2026 roku — kwerenda webowa
- Zbór mennonicki w Jeziorze — Encyklopedia Warmii i Mazur — audyt workflow
- ks. W. Zawadzki, „Archiwum Ewangelickiej Superintendentury i Parafii Malborskiej. Próba analizy wstępnej”, „Studia Elbląskie” 2 (2000), s. 61–96 (wykaz parafii za: E. Dormann, „Geschichte des Kreises Marienburg”, Danzig 1862, s. 77 nn.) — artykuł naukowy
- L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834, s. 214 — wykaz duchownych (druk 1834)
- „Germany, Prussia, West Prussia, Catholic and Lutheran Church Records — Inventory”, FamilySearch Wiki (inwentarz mikrofilmów i kopii cyfrowych) — inwentarz archiwalny
- H. Eckerdt, „Geschichte des Kreises Marienburg”, Marienburg 1868, s. 171 — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 162, pozycja 146 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 37 — źródło drukowane
- J. Wiśniewski, „Protestanci, menonici i Żydzi w diecezji pomezańskiej (XVII–XVIII w.) w protokołach wizytacyjnych parafii”, „Studia Elbląskie” 18, 2017, s. 67 — artykuł naukowy
- W. Z. Łyjak, „Katalog reklamowy firmy organmistrzowskiej »August Terletzki« z Elbląga (1857–1908)”, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1999, nr 1, s. 54 — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.