Trutnowy — kościół ewangelicki (Trutenau)

Z Wikipedii (PL)

Gotycki, ceglany kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Trutnowych, po niemiecku Trutenau, wzniesiono po lokacji z 1334 roku; bryła powstała około 1340 roku, a trójnawowy korpus z wieżą dobudowano na przełomie XIV i XV wieku. Viktor Zirkwitz, oglądając go przed wojną, zapisał, że jest duży dzięki zamożności wsi, że ściany były malowane obrazami i ornamentami, a wejście umieszczono w ścianie wschodniej — rzadkość wśród żuławskich kościołów; za cenną uznał też plebanię. Od około 1580 roku do 1945 roku świątynia służyła gminie ewangelickiej, unijnej, pod patronatem Gdańska, jako siedziba samodzielnej parafii Trutenau. Administracyjnie wieś należała do powiatu gdańskiego, a od 1887 roku do powiatu Niziny Gdańskiej; w latach 1920–1939 leżała w granicach Wolnego Miasta Gdańska. Spis z 1 grudnia 1885 roku zastał tu 413 mieszkańców — 188 mężczyzn i 225 kobiet — w 30 domach i 69 gospodarstwach domowych; 228 z nich było ewangelikami, 185 katolikami, a rubryka innych chrześcijan, którą na Żuławach wypełniali zwykle mennonici, została pusta. Te same 228 i 185 podaje Słownik geograficzny, dodając, że we wsi jest szkoła ewangelicka i kościół ewangelicki, dawniej katolicki. Katolicy chodzili do Giemlic, ewangelicy zostawali na miejscu. Statystyka Agathona Harnocha z 1890 roku prowadzi parafię pod nazwą „Trutenau und Herzberg”: patronat magistratu gdańskiego, dwa dzwony, organy o 16 głosach, 571 dusz, a rocznie 34 chrzty, 5 ślubów, 229 komunikantów i 32 pogrzeby; jako pierwszego tutejs…