Sopot — kościół Zbawiciela (dawny Friedenskirche / Kościół Pokoju)

Z Wikipedii (PL)

Parafia ewangelicka w Sopocie (Zoppot) należała do 1920 roku do Prus, w rejencji gdańskiej, a w latach 1920–1939 do Wolnego Miasta Gdańska; okolica była w przewadze ewangelicka. Pierwsi ewangelicy osiedlili się tu w latach dwudziestych XIX wieku i przez około 40 lat należeli do parafii w Małym Kacku (Klein Katz). 📌 Zanim mieli własny dach nad głową, nabożeństwa odprawiano w Sopocie pod gołym niebem i tylko latem. Własną Kaplicę Pokoju (Friedenskapelle) postawiło im w Parku Południowym Towarzystwo Gustawa Adolfa; poświęcono ją 18 sierpnia 1871 roku. Był to kościółek z surowego muru, oddalony o osiemset kroków od brzegu Bałtyku, z jednym dzwonem na szczycie zachodnim i małymi organami; nabożeństwa odbywały się w nim co trzecią niedzielę, a cmentarze parafia miała dwa — w Małym Kacku i w Sopocie. 📌 Harnoch zanotował przy tej parafii miejscowy obyczaj: po pogrzebie schodzono się na poczęstunek w gospodzie, bo należało, jak mówiono, oddać zmarłemu ostatnią cześć. Samodzielną parafią Sopot stał się 23 grudnia 1890 roku, pierwszego stałego pastora — księdza Conrada — otrzymał w 1891 i wtedy też oddzielono go całkowicie od Małego Kacka. Parafia użytkowała potem dwa kościoły: neogotycki Kościół Zbawiciela (Erlöserkirche), wzniesiony na wzgórzu w latach 1899–1901 według projektu L. von Tiedemanna pod protektoratem cesarzowej Augusty Wiktorii, z wieżą wysokości 47 m, oraz neobarokowy kościół na miejscu Kaplicy Pokoju (Friedenskirche, projekt A. Bielefeldta), budowany w latach 1913–191…