Gdańsk — kaplica św. Gertrudy (Gertrudenkapelle, nieistniejąca)
Gertrudenkapelle
- Rok powstania
- 1581
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- Gdańsk M.
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicko-augsburska
Z Wikipedii (PL)
Kaplica świętej Gertrudy, wzmiankowana wraz ze szpitalem przed 1342 rokiem, stała pierwotnie poza murami Gdańska, naprzeciw Bramy Długoulicznej, na prawym, wschodnim brzegu kanału Raduni. Podlegała najpierw kościołowi świętej Katarzyny, a od 11 czerwca 1363 roku była filią kościoła Najświętszej Marii Panny. W tym statusie filii miała przywilej ograniczony do jednej cichej mszy dziennie, bez śpiewu, kazań i procesji. W 1520 roku, w przeddzień świętego Marcina, mieszczanie w obliczu zagrożenia krzyżackiego spalili zapobiegawczo zabudowania przed miastem, a wśród nich szpital świętej Gertrudy; według Reinholda Curickego (1687) ocalał tylko murowany kościół. Kaplicę przeniesiono w 1563 roku wraz ze szpitalem na Zaroślak. W 1576 roku zniszczono ją podczas przygotowań do wojny ze Stefanem Batorym. W latach 1581–1582 urządzono ją w centralnej części odbudowanego szpitala. Mistrz murarski Barthel Ranisch opisał w 1695 roku szpital świętej Gertrudy jako duży budynek szkieletowy, w którym kościół zajmował środkową kondygnację, a na dole i na górze mieszkali pensjonariusze; kościół miał 84 stopy długości i 40 szerokości, a nad szczytem wznosiła się mała wieżyczka. Po Reformacji służyła luteranom: w latach 1632–1635 udzielano w niej chrztów i chowano zmarłych, a obsługiwał ją pastor Elias Hirschfeld — ten sam, który zabiegał o budowę kościoła Zbawiciela. W 1695 roku przeniesiono z niej ołtarz i ambonę do nowej świątyni, a kaplicę zamknięto i rozebrano ze względu na zły stan. Uchwałę o b…
Źródła zewnętrzne
- Kościelak, Sławomir: Od tez Marcina Lutra do kazań Jacoba Heggego, OiRwP 63 (2019), s. 63–90 — artykuł naukowy OA
- Hirsch, Theodor: Kirchengeschichte von Danzig seit Einführung der Reformation (Bd.2), Danzig 1847 — monografia historyczna
- Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia) — Kaplica św. Gertrudy — encyklopedia
- ks. Jakub Fankidejski, Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej, Pelplin 1880, s. 198 — źródło drukowane
- S. Kościelak, „Luteranie, katolicy, kalwiniści w Gdańsku. Bilans konfrontacji i koegzystencji w trzech pierwszych wiekach od wystąpienia Marcina Lutra”, „Gdański Rocznik Ewangelicki”, t. XI, 2017; S. Kościelak, „Gdańsk XVI–XVIII wieku — bezpieczna przystań dla religijnych uchodźców?”, Studia Historica Gedanensia t. V (2014) — artykuł naukowy
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. II, hasło „Gdańsk” — źródło drukowane
- „Handbuch für die Evangelischen in Danzig”, Danzig 1919, s. 71, 72 — źródło drukowane
- B. Ranisch, „Beschreibung Aller Kirchen-Gebäude der Stadt Dantzig”, Danzig 1695, Anhang, s. 75 — źródło drukowane
- H. Freytag, „Zwei Danziger Armenordnungen des sechzehnten Jahrhunderts”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 39 (1899), s. 99–130 — artykuł naukowy
- R. Curicke, „Der Stadt Dantzig historische Beschreibung”, Amsterdam und Danzig 1687, ks. III, s. 197 — źródło drukowane
- L. Redner, „Skizzen aus der Kirchengeschichte Danzigs”, Danzig 1875, s. 7 — źródło drukowane
- Hermann Freytag, „Die Beziehungen Danzigs zu Wittenberg in der Zeit der Reformation”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 38, 1898, s. 27 — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.