Gdańsk-Biskupia Górka — cmentarz ewangelicko-mennonicki
St. Salvator-Kirchhof (Neuer Kirchhof) / Mennoniten-Kirchhof am Bischofsberg
- Zniszczony / zamknięty
- 1946
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- Gdańsk M.
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- mennonicka
Z Wikipedii (PL)
Ewangelicka nekropolia u stóp Biskupiej Górki leżała w rejonie dawnych ulic Schwarzes Meer, Bischofsgasse i Salvatorgasse — dziś ulic Na Stoku i Salwator, na Zaroślaku. Powstała w pierwszej połowie XVII wieku, po zarazie, i związana była z ewangelickim, luterańskim kościołem Zbawiciela; stąd niemieckie nazwy Neuer Kirchhof i St. Salvator-Kirchhof. Na ewangelickim cmentarzu parafii Zbawiciela od przełomu XVII i XVIII wieku chowano także mennonitów — najpierw w kwaterach południowych, zwanych Mennoniten-Kirchhof, potem w północnych, zwanych St. Johannis-Kirchhof, bo pochówki mennonici musieli zgłaszać w kościele świętego Jana. Hermann Gottlieb Mannhardt w dziejach gdańskiej gminy mennonickiej z 1919 roku pisze, że gdańscy mennonici własnych cmentarzy nie mieli: chowali zmarłych na cmentarzach ewangelickich, gmina flamandzka najczęściej na cmentarzu Zbawiciela, który w 1816 roku, gdy gmina kupowała obok, przy Czarnym Morzu, grunt pod swój kościół, lud nazywał już cmentarzem mennonickim. Duchowni mennoniccy nie mogli przemawiać na cmentarzach miejskich, dlatego nabożeństwa żałobne odprawiano w domach. Organy kościoła mennonickiego, liczące 31 głosów, zbudowano tak duże, by ich dźwięk dochodził do pobliskiego starego cmentarza Zbawiciela, na którym spoczywali zmarli gminy. John Muhl zanotował, że stary cmentarz kościoła Zbawiciela, położony powyżej Raduni, nazwano „Salvatorkirchhof” po raz pierwszy w 1657 roku, a wcześniej mówiono o nim zawsze „nowy cmentarz świętych Piotra i Paw…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Kwerenda własna atlasu — kwerenda własna
- Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia) — encyklopedia
- cmentarze-gdanskie.pl — strona internetowa
- „Kościoły i szpitale Biskupiej Górki i Zaroślaka”, Gdańskie Miniatury, Instytut Kultury Miejskiej — opracowanie popularnonaukowe
- Materiały o cmentarzu Salvator przekazane przez Marię Drapellę, 25 września 2026 — zestaw wypisów źródłowych z jej komentarzem krytycznym — materiał od współpracownika
- B. Meyer, „Die evangelische Kirche zu Sankt Salvator in Danzig”, Gdańsk: Paul Springer, [ok. 1916], s. 7 — źródło drukowane
- A. Krüger, „Cmentarze przy Wielkiej Alei w Gdańsku 1867–1945. Studium z dziejów kultury funeralnej”, słowo/obraz terytoria, 2021, Wstęp — monografia
- „Neues Adreßbuch für Danzig und die städtischen Vororte…”, Danzig 1910, s. 67 — źródło drukowane
- „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku” 1956, nr 1, poz. 10, s. 4 — źródło drukowane
- H. G. Mannhardt, „Die Danziger Mennonitengemeinde. Ihre Entstehung und ihre Geschichte von 1569–1919”, Gdańsk 1919, s. 115, 117, 145, 185–186, 193, 206 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.