Kościół ewangelicki w Borowym Młynie (nieistniejący)
evangelische Kirche Heidemühl
- Rok powstania
- 1889
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- bytowski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Borowy Młyn — po niemiecku Heidemühl — to kaszubska wieś na Gochach, w której do 1967 roku stał kościół ewangelicki. Świątynię wzniesiono na wzgórzu za rzeką Gwiazdą, w kierunku Prądzy, przy dzisiejszej ulicy Jana Pawła II. Dziś wieś liczy około 883 mieszkańców (2024) i jest katolicka. Przed 1920 rokiem należała do powiatu człuchowskiego w rejencji kwidzyńskiej, a po wytyczeniu granicy wersalskiej pozostała po stronie polskiej i weszła do powiatu chojnickiego. Dziejom tego kościoła poświęcił obszerną część książki „Ewangelicy na Gochach” Benedykt Reszka, sam stąd pochodzący. Oparł ją na zbiorach Centralnego Archiwum Ewangelickiego w Berlinie i biblioteki Akademii Bałtyckiej w Lubece, a także na rozmowach z ostatnimi żyjącymi parafianami. Historię świątyni ujmuje w ramy lat 1889–1967. Parafia ewangelicka na Gochach nie była pierwsza w okolicy. Najstarsza na ziemi człuchowskiej istniała od 1554 roku w Debrznie, a w granicznym Białym Borze mieszkańcy przeszli na luteranizm już w 1560 roku i przejęli tamtejszy kościół katolicki — zwrócony potem katolikom z nakazu Zygmunta III Wazy. W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej opisywał *Heidemühl* jako wieś. Notował tu 83 domy mieszkalne i 750 mieszkańców, w tym 172 ewangelików, 572 katolików i sześć osób innych wyznań. Ewangelicy należeli do parafii *Schwessin*; miejscowość miała własny okręg szkolny. Harnoch podaje dokładną datę ustanowienia parafii w Borowym Młynie: 27 lutego 1885 roku. Parafię ewangelicką w Borowy…
Źródła zewnętrzne
- fotopolska — Borowy Młyn (kościół ewangelicki, rozbiórka 1966/67) — ikonografia
- polskaniezwykla — Borowy Młyn, Gochy — portal
- B. Reszka, Ewangelicy na Gochach — monografia
- Borowy Młyn (powiat bytowski), Wikipedia — kwerenda workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich — źródło drukowane
- B. Reszka, „Ewangelicy na Gochach”, Borowy Młyn — Rumia 2008, s. 56, 99, 101, 117–118, 220–222 — monografia
- Fotopolska — fotografia kościoła ewangelickiego w Borowym Młynie z 1915 roku — ikonografia
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 503 — źródło drukowane
- „Verhandlungen der Zweiten Kammer” (Berlin), 4 stycznia 1850 roku, s. 19 (obraz strony: Bayerische Staatsbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Królewiec), 19 listopada 1884 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „National-Zeitung” (Berlin), 4 czerwca 1889 roku, s. 6 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Deutsche Zeitung” (Berlin), 5 sierpnia 1899 roku, s. 8 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- B. Reszka, „Ich losy. Z życia kaszubskich Gochów 1939–1948”, Rumia — Borowy Młyn 2005, s. 17–18 — monografia
- „Der Reichsbote” (Berlin), 23 listopada 1892 roku, s. 2 (obraz strony: Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.