Ostrowite — ruiny kościoła ewangelickiego (Osterwick)

Z Wikipedii (PL)

Ostrowite — po niemiecku Osterwick — jest wsią na Żuławach Gdańskich, w dzisiejszej gminie Suchy Dąb. Kościół jest średniowieczny: mury i szczyty z XIV wieku, meszne wzmiankowane w 1356 roku, wieża szachulcowa z 1732, dach z 1744. Pierwotnie katolicki, po Reformacji przeszedł w ręce ewangelików i stanowił siedzibę samodzielnej parafii, do której przyłączono wieś Suchy Dąb; listę tutejszych pastorów podaje Rhesa w wykazie z 1834 roku. 📌 Do tej wiejskiej parafii trafił człowiek, który w Gdańsku okazał się za bardzo kalwinistą. Achatius Scherer z Malborka, immatrykulowany w Wittenberdze w 1552 roku, został w 1576 roku pastorem przy gdańskim kościele świętego Bartłomieja; gdy wdał się w spory wynikłe z jego kalwińskich przekonań, wypowiedziano mu posadę 9 lutego 1590 roku i przeniesiono właśnie tutaj, na Żuławy, gdzie zmarł 16 lipca 1594 roku. Wiejska parafia bywała w luterańskim Gdańsku miejscem, dokąd odsyłano duchownego kłopotliwego — dostatecznie daleko od ambon, na których toczył się spór. W latach osiemdziesiątych XVI wieku działał tu Daniel Butterbrodt; 🟡 to jedyna wzmianka, jaką dają o nim źródła. 📌 Wieś należała do tych, które magistrat gdański trzymał prawem patronatu — i to właśnie tym prawem tłumaczył Fankidejski, dlaczego wszystkie kościoły tej okolicy przeszły do ewangelików. Ostrowite figuruje u niego wśród kościołów utraconych parafii gemlickiej, a wcześniej, w planach nieutworzonej diecezji gdańskiej, wśród żuławskich wsi przewidzianych na uposażenie przyszłego…