Kwakowo — dawny kościół ewangelicki (Quackenburg)

Z Wikipedii (PL)

Kościół w Kwakowie, po niemiecku Quackenburg, sięga rodowodem średniowiecza. Dokument odnaleziony w 1615 roku w gałce wieży wskazywał na rok 1208, samą świątynię poświadczono w 1508 roku, a wizytowano ją w 1539 roku, gdy Reformacja zdążyła już ogarnąć tutejszą parafię. Pierwotny, gotycki i murowany kościół z czasem okazał się zbyt ciasny, więc w 1863 roku go rozebrano i z licznych na tym terenie głazów narzutowych wzniesiono większą, neogotycką budowlę, ukończoną w 1865 roku i zachowującą dawną wieżę. Parafia była rozległa i ludna. Prócz samego Kwakowa obejmowała Crussen, Labuhn, Groß- i Klein-Silkow, Cunsow, Cothlow, Süllemin oraz Wendisch Plassow, a gminą córką było Wobeser z Missowem; prawo powoływania duchownego dzielili między siebie dziedzice na Kwakowie, na Klein-Silkow i na Wobeser. W 1932 roku parafia liczyła około 3350 ewangelików, a do 1945 roku wszyscy mieszkańcy Kwakowa byli luteranami. Pierwszym tutejszym duchownym po Reformacji był Paul Schipper ze Słupska, syn mieszczanina, na urzędzie do 1580 roku. 🟡 Jego następcy zapisali dwie rzeczy warte pamięci: Christian Bilang, proboszcz w latach 1675–1702, zbudował dom sierocy i był ostatnim, który głosił tu kazania w słowiańskiej mowie miejscowych ludzi, a Christoph Brauer przeżył na tym urzędzie zarazę 1707 roku. Przez pół wieku Kwakowo było też siedzibą zwierzchnika okolicznych parafii — superintendentami synodu Starego Kołczygłowa byli kolejno tutejsi proboszczowie Anton Zollfeldt, w latach 1810–1851, i Daniel Aug…