Turze — dawny kościół ewangelicki (ob. MB Nieustającej Pomocy)
Groß Turse
- Rok powstania
- 1918
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- tczewski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Turze — po niemiecku Groß Turse — jest wsią na Kociewiu, w powiecie tczewskim; w latach 1920–1939 leżała w granicach Drugiej Rzeczypospolitej. Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego (tom XII, 1892) wizytacja biskupa Rybińskiego z 1780 roku zastała w Turzu Wielkim 93 katolików i 4 ewangelików. W 1780 roku właścicielem był sędzia tczewski Franciszek Żelewski. Urzędowy spis rejencji gdańskiej z 1820 roku zapisał w Turzu 65 mieszkańców, samych katolików. Urzędowy podręcznik rejencji gdańskiej z 1869 roku przedstawiał *Groß Turse* jako majątek rycerski z 12 budynkami mieszkalnymi. Mieszkańców było wtedy 198, w tym 52 ewangelików i 146 katolików. W 1885 roku wieś liczyła 198 mieszkańców — 122 katolików i 76 ewangelików; Słownik geograficzny podaje dla niej obszar 340 hektarów i parową gorzelnię. W spisie powszechnym z 1 grudnia 1885 roku tutejsi ewangelicy są przypisani do Sobowidza. Parafia katolicka mieściła się w Godziszewie — tak podają spis z 1820 roku, spis z 1885 roku i Słownik geograficzny. Ewangelików z sąsiedniego Godziszewa obsługiwała kolejno parafia w Rębielczu, od 1789 roku w Sobowidzu, a od 1908 roku w Turzu. W latach 1913–1918, pod panowaniem pruskim, wzniesiono tu własny kościół ewangelicki — neogotycką budowlę o wystroju neobarokowym. Piotr Birecki podaje, że kościół poświęcił 1 grudnia 1918 roku generalny superintendent Reinhard, a w 1926 roku brakowało mu pełnego wyposażenia. Elżbieta Alabrudzińska wymienia Turze wśród nielicznych miejsc, w któryc…
Źródła zewnętrzne
- Turze — Wikipedia — encyklopedia
- Portal internetowy Diecezji Pelplińskiej (diecezja-pelplin.pl), strony parafii — Turze — źródło online
- Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Turzu — Wikipedia — audyt workflow
- Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1926 (spis z 30 IX 1921) — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902 — źródło drukowane
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. XII, hasło „Turze Wielkie” — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 223–224, pozycja 258 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 22 — źródło drukowane
- E. Alabrudzińska, „Protestantyzm w Polsce w latach 1918–1939”, Toruń 2004, s. 258–259 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.