Turze — dawny kościół ewangelicki (ob. MB Nieustającej Pomocy)

Z Wikipedii (PL)

Turze — po niemiecku Groß Turse — jest wsią na Kociewiu, w powiecie tczewskim; w latach 1920–1939 znalazła się w granicach Drugiej Rzeczypospolitej. Okolica była w większości polska i katolicka, a ludność ewangelicka stanowiła mniejszość. 📌 Ta mniejszość doszła jednak do własnej parafii, i to późno. Ewangelików z sąsiedniego Godziszewa obsługiwała kolejno parafia w Rębielczu, potem w Sobowidzu — od 1789 roku — a od 1908 właśnie Turze. To tłumaczy, dlaczego własny kościół wzniesiono tu dopiero w latach 1913–1918, jeszcze pod panowaniem pruskim: neogotycką budowlę o wystroju neobarokowym postawiono dla wspólnoty, która ledwie parę lat wcześniej przestała dojeżdżać do sąsiadów. Pierwszy powszechny spis ludności Rzeczypospolitej z 30 września 1921 roku odnotował tu 382 mieszkańców, w tym 158 wyznania ewangelickiego; narodowość polską podało 208 osób, niemiecką 174. Wcześniej Słownik geograficzny notował 76 ewangelików i 122 katolików. 🔴 Nazwy parafii ewangelickiej ten wypis nie podaje: w miejscu, gdzie powinna stać, nasz odczyt ma słowo „mesznego” — a meszne to danina zbożowa należna kościołowi, nie miejscowość; wyraz stał w dopełniaczu i został wzięty za nazwę. Parafia katolicka mieściła się w Godziszewie. Po 1945 roku, wraz z wysiedleniem ludności niemieckiej, świątynię przejęli katolicy; w 1969 roku erygowano rzymskokatolicką parafię Matki Bożej Nieustającej Pomocy, której kościół służy do dziś. We wsi zachował się także zespół dworski z parkiem. ⚠ Obiekt należy do dziedzic…