Szawałd

Z Wikipedii (PL)

Szawałd — po niemiecku Schadwalde — leży na Wielkich Żuławach Malborskich nad Nogatem, jakieś sześć kilometrów od Malborka; lokował go w 1352 roku wielki mistrz Winrich von Kniprode. Region był zdecydowanie ewangelicki, a sama wieś stała się około 1600 roku siedzibą parafii. 📌 O tym miejscu opowiada woda. Kościół ewangelicki wzniesiony w 1719 roku zniszczyła powódź w 1829, po przerwaniu wałów Nogatu — świątynia nie spłonęła i nie została rozebrana, lecz przepadła w żywiole, przed którym całe te Żuławy broniły się wałami przez pół tysiąclecia. Obecną budowlę postawiono w 1846 roku: ceglaną, na rzucie prostokąta, nieorientowaną, z okrągłym oknem w elewacji. Po 1945 roku kościół zachował się i przeszedł do katolików; jest użytkowany do dziś. Za nim leży zdewastowany cmentarz ewangelicki o ograniczonym dostępie. Wieś liczyła 210 mieszkańców w 2006 roku. ⚠ Żuławy Malborskie były rdzeniem osadnictwa mennonickiego, z gminą w Stogach, ale źródła nie wiążą Szawałdu z odrębną wspólnotą mennonicką. 🔴 Nazwę niemiecką zapisano w polach rekordu jako *Schawaud*, a w źródłach konsekwentnie występuje *Schadwalde*. *Źródła: westpreussen.de; Narodowy Instytut Dziedzictwa — zabytek.pl; Szawałd (Schadwalde) — Żuławy Wiślane.*