Rumia — dawny kościół ewangelicki (przebudowany na szkołę)
Rahmel
- Rok powstania
- 1858
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- wejherowski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicko-augsburska
Z Wikipedii (PL)
Rumia — po niemiecku Rahmel — była wsią i majątkiem rycerskim w powiecie wejherowskim (Kreis Neustadt in Westpreußen), w rejencji gdańskiej. Sama nazwa jest starsza od wsi: pochodzi od strumienia Rumpna — tak brzmiała dawna, słowiańska nazwa dzisiejszej Zagórskiej Strugi. Budynek dawnego kościoła ewangelickiego stoi do dziś, ale trudno go rozpoznać: stracił wieżę i ceglaną elewację, a do tego jest wtopiony w zabudowania szkoły podstawowej przy ulicy Kościelnej. Tablica ustawiona przez miasto na terenie dawnego cmentarza opisuje tę przebudowę słowami: „Rozebrano wówczas charakterystyczną wieżę, zmodyfikowano okiennice, zmieniono elewację”. We wsi stał także katolicki kościół parafialny świętego Mikołaja. Kolatorem był opat oliwski. Rejestr poboru królewskiego z 1570 roku notuje Rumię jako wieś z parafią należącą do klasztoru oliwskiego, liczącą 60 łanów, z których cztery miał proboszcz, a sześć stało pustych; od 50 łanów osiadłych, ośmiu zagrodników, kowala, karczmy dziedzicznej i koła młyńskiego podatek zapłacił opat oliwski Kasper Geschkau. Lustracja królewszczyzn z 1664 roku notuje Rumię jako wieś opactwa oliwskiego, płacącą do starostwa puckiego 30 złotych gajowego, czyli opłaty za korzystanie z lasu. Tomasz Schwengel, kronikarz opactwa, zapisał w 1749 roku, że parafia rumska obejmuje tylko samą wieś i zwykle prowadzi ją jeden proboszcz razem z Redą; wymienia proboszczów Jana Janseniusza (1688), Jana Ernesta Weinreicha (1720, 1735), za którego 1 września 1730 roku wprowad…
Źródła zewnętrzne
- Kościół Ewangelicki w Rumi (nieistniejący) (Wikipedia) — encyklopedia
- kościół ewangelicki w Rumi — Wikipedia — encyklopedia
- historia.rumia.eu — kościół ewangelicki w Rumi — źródło online
- Gemeindelexikon für das Königreich Preußen, spis powszechny z 1 XII 1910, Provinz Westpreußen, Kreis Neustadt — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom X, hasło Rumia — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 XII 1910) — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- „Germany, Prussia, West Prussia, Catholic and Lutheran Church Records — Inventory”, FamilySearch Wiki (inwentarz mikrofilmów i kopii cyfrowych) — inwentarz archiwalny
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908 — wykaz ksiąg metrykalnych
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907, s. 501 — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 453–454, 454 — źródło drukowane
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. X, hasło „Rumia” — źródło drukowane
- Tablica informacyjna „Ewangelicy w Rumi” przy ulicy Chełmińskiej (miasto Rumia), odczyt 10 października 2026 — tablica informacyjna
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907, s. 499–500 — źródło drukowane
- księga zgonów parafii ewangelickiej w Małym Kacku (Klein Katz), mikrofilm FamilySearch 245373, skan 0200 (1835, nr 8) — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 188–191, pozycje 306–307, 325 i 336 — źródło drukowane
- „Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa”, Warszawa 1928, s. 1207 — źródło drukowane
- T. Schwengel, „Apparatus pro annalibus Olivensibus” (1749), wyd. B. Czapla, Fontes TNT XVI–XIX, Toruń 1912–1915 — źródło drukowane
- S. Ramułt, „Statystyka ludności kaszubskiej”, Kraków 1899 — źródło drukowane
- „Opis królewszczyzn w województwach chełmińskim, pomorskim i malborskim w roku 1664”, wyd. J. Paczkowski, oprac. ks. A. Mańkowski, Fontes TNT 32, Toruń 1938 — źródło drukowane
- „Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym”, t. XI: Prusy Królewskie, cz. I, wyd. I. T. Baranowski, Źródła Dziejowe t. XXIII, Warszawa 1911 — źródło drukowane
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. III”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 91 (2009) — repertorium archiwalne
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 40 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 33, 112; t. 2, s. 421, 441; t. 7, s. 1813 — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Królewiec), 18 lipca 1861 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 12 sierpnia 1879 roku, s. 6 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- Lista duchownych z 1873 roku („Nachweisung aller evangelischen Kirchen und Geistlichen in der Provinz Preußen. Im Juli 1873”), dodatek do „Amtliche Mittheilungen” konsystorza w Królewcu, według przepisu w serwisie ahnen-spuren.de, s. 15 — źródło drukowane
- „Amtliche Mitteilungen des Königlichen Konsistoriums der Provinzen Ost- und Westpreußen” (Königsberg), 1884, nr 1, s. 7 (Warmińsko-Mazurska Biblioteka Cyfrowa) — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.