Sarbsk — dawny kościół ewangelicki (ob. św. Anny)
Sarbske
- Rok powstania
- 1922
- Zniszczony / zamknięty
- 1945
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- lęborski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicko-augsburska
Z Wikipedii (PL)
Sarbsk — po niemiecku Sarbske, przed 1945 rokiem przemianowany na Sarsen — ma kościół wzniesiony według Drzewieckiego w latach 1922–1924 (kalendarz powiatowy z 1928 roku zalicza go do nowych świątyń, które przyniósł powiatowi rok 1926), następcę świątyń, które nigdy nie były siedzibą samodzielnej parafii ewangelickiej, a przez stulecia służyły jako filia Łeby. Obecna budowla, wzniesiona z kamienia i cegły, jest neoromańska, jednosalowa, na planie prostokąta, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium i czworoboczną wieżą od zachodu; wnętrze jest skromne. Budowę upamiętnia napis na kamieniu wmurowanym w elewację prezbiterium; wykonawcą był Starkgraf z Łeby, a prace sfinansowały datki okolicznych właścicieli folwarcznych, między innymi Zandera z Sarbska i Buchterkircha z Ulinii. Obiekt nie jest wpisany do rejestru zabytków. Kościół istniał tu już przed Reformacją jako filia Łeby i razem z nią przeszedł na luteranizm; według Drzewieckiego pierwsza świątynia powstała po 1400 roku. Wykaz duchownych pomorskich notuje Łebę z Sarbskiem jako filią, a listę tamtejszych pastorów otwiera Zetzke, wzmiankowany przy wizytacji 23 stycznia 1560 roku. Był to kościół dworski rodu Sarbskich, luterański już przed 1583 rokiem. Budowę nowej świątyni ukończono w 1598 roku, co poświadcza chorągiewka, a złożyły się na nią wspólnym kosztem rody Jatzkow, Röpke i Selaw; Weiherów upamiętniały w niej napisy nagrobne i herby, a wnętrze zdobił rzeźbiony ołtarz z Ukrzyżowaniem i Wieczerzą Pańską. Ksiądz Jakub Fa…
Źródła zewnętrzne
- Kwerenda internetowa atlasu z 18 czerwca 2026 roku — kwerenda webowa
- Sarbsk. Letnisko z intrygującą historią — Region Gdański NSZZ Solidarność — audyt workflow
- F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912) — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom X, hasło Sarbsk — źródło drukowane
- ks. Jakub Fankidejski, „Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej podług urzędowych akt kościelnych”, Pelplin 1880 — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II, cz. 2, Stettin 1784 — opis topograficzny
- „Specification Wie viel in denen Landen Lauenburg und Bütow Gebohren, Getraut und Gestorben sind, Anno 1719”, Sächsische Landesbibliothek — Staats- und Universitätsbibliothek Dresden, sygn. Hist.Pomm.0007, misc. 24; zestawienie K.-D. Kreplina, 2001 — wykaz urzędowy
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. X, hasło „Sarbske” — źródło drukowane
- H. Lemcke, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Pommern”, cz. III, t. II, z. 5: „Die Kreise Bütow und Lauenburg”, Stettin 1911, s. 301–302 — inwentarz zabytków
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1079 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 113 — źródło drukowane
- „Deutsche Tageszeitung” (Berlin), 15 maja 1918 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, s. 254 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.