Garczegorze — cmentarz (ewangelickie)
Garzigar
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- lęborski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Garczegorze, po niemiecku Garzigar, to duża osada dwanaście kilometrów na północ od Lęborka, w dawnym Kreis Lauenburg in Pommern. Przywilej z 1348 roku, którym komtur gdański Heinrich von Rechtir nadał wsi prawo chełmińskie na sześćdziesięciu włókach, zna jeszcze zbiór dokumentów Reinholda Cramera; kościół pod wezwaniem świętej Marii Magdaleny był tu jednak starszy od zakonu krzyżackiego, parafialny i patronatu rządowego, a należały do niego Garczegorze, Wilkowo, Oblewice i część Rekowa. W okolicy znaleziono ślady osadnictwa przedhistorycznego. Reformacja weszła na tę ziemię łagodnie, za książąt pomorskich; w Garczegorzu pierwszy pastor ewangelicki, Daniel Klock, objął urząd w 1562 roku, a wizytacja biskupa Hieronima Rozrażewskiego wymieniła tutejszy kościół wśród świątyń zajętych przez „heretyków”. Po powrocie ziemi lęborskiej do Korony kontrreformacja odzyskała dla katolików fizycznie tylko dwa kościoły całego powiatu — Garczegorze około 1641 roku i Białogardę w 1644. Ewangelicy zbierali się odtąd w szkole, mniej więcej od 1640 do 1737 roku, potem mieli własny kościół z 1740, następny z 1817 i dzisiejszy neogotycki z 1897 roku; pamięć po tamtym rozejściu się dróg przechowuje kielich z napisem „Mit diesem Kelch hat Katholisch Kirch nichts zu schaffen”. Kościół katolicki tymczasem podupadał: około 1770 roku był tak zniszczony, że luteranie zamierzali zająć jego miejsce i wystawić własny zbór, prosząc o to króla pruskiego, ale uprzedził ich Ignacy Lniski, kanonik włocławski i…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Cmentarze Gmina Nowa Wieś Lęborska | cmentarze.lebork.pl [kopia archiwalna 2015-04-15] — audyt workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. II, hasło „Garcigórz” — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Lauenburg — źródło drukowane
- Słownik geograficzny, t. II, hasło „Garcigórz” — pełny tekst w Słownik geograficzny…/i 10803 — źródło drukowane
- F. Schultz, wyciąg F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912), sekcja A.5 (Garczegorze) oraz tło historyczne — źródło drukowane
- E. Müller, E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, 1912 (Garzigar — Synode Lauenburg, s. 249) — źródło drukowane
- R. Cramer, Geschichte der Lande Lauenburg und Bütow (1858), t. 1 w. 6615, 17420, 19386; t. 2 w. 10485 („Handfeste von Garzigar; 1348”) — źródło drukowane
- Wizytacje biskupa Rozrażewskiego — Visitationes archidiaconatus Pomeraniae Hieronymo Rozrażewski … factae, „Fontes” TNT — źródło drukowane
- F. Tetzner, Die Slowinzen — F. Tetzner, „Die Slowinzen und Lebakaschuben”, Berlin 1899 — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Lauenburg, strona 186, pozycja 12 (Garzigar, 497/3) — źródło drukowane
- Ewidencja WEZ/WUOZ, Wojewódzka i gminne ewidencje zabytków — scalony wykaz cmentarzy (Garczegorze, dz. 34, kaplica grobowa wraz z działką i cmentarzem, rejestr A-1324) — źródło drukowane
- M. Drzewiecki, karta „Garczegorze – Garzigar”; M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”, pozycja 31 — źródło drukowane
- Wojewódzka i gminne ewidencje zabytków — scalony wykaz cmentarzy, pozycja Garczegorze, działka 34, kaplica grobowa wraz z działką i cmentarzem, rejestr A-1324 — źródło drukowane
- DOSSIER: weryfikacja atlasu — PARTIA 7 (pow. lęborski i bytowski), 15 czerwca 2026, wiersz CM-0877 (odczyt OpenStreetMap/Nominatim) — źródło drukowane
- Wojewódzka i gminne ewidencje zabytków — scalony wykaz cmentarzy (WEZ/WUOZ 2026-08-29) — źródło drukowane
- Verzeichnis der evangelischen Pfarrstellen, Kirchen und Kapellen, der Kirchenpatrone sowie der im Amt befindlichen evangelischen Geistlichen der Provinz Pommern — urzędowy wykaz parafii, kościołów i kaplic prowincji Pomorze, wydanie z początku lat dwudziestych XX wieku (najpóźniejsze wpisy z grudnia 1923 roku) — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.