Oskowo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

W Oskowie, po niemiecku Wutzkow, w gminie Cewice, zachowały się ślady aż trzech założeń grobowych. Wieś była w większości ewangelicka: spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku notuje tu 280 ewangelików i 55 katolików, ewangelików przypisuje do parafii w Łebuni, katolików do lęborskiej, a przy okazji pokazuje, że Oskowo nie było osadą podrzędną — miało u siebie siedzibę urzędu stanu cywilnego i okręgu urzędowego (strona 194, pozycja 168). Cmentarz wiejski leży w lesie, około 800 metrów od zabudowań, na terenie o przypuszczalnych wymiarach mniej więcej trzydzieści na sześćdziesiąt metrów, bez wyraźnych granic, częściowo obsadzonym starodrzewem. Powstał najpewniej w XIX wieku: początkowo był to mały, kwadratowy cmentarzyk około piętnaście na piętnaście metrów, z zachowanymi fundamentami muru i najstarszymi grobami z kamienia polnego, a dopiero na początku XX wieku powiększył się kilkukrotnie. Takie samo datowanie — druga połowa XIX wieku i początek XX — przyjęła niezależnie wojewódzka ewidencja zabytków, prowadząca obiekt jako nieczynny cmentarz ewangelicki w złym stanie. 🟡 W części wschodniej stoją dwie kamienne stele odmienne od reszty; bywa to czytane jako ślad pochówków innego wyznania, ale jest to domysł, a nie zapis źródłowy. Cmentarz jest mocno zniszczony, choć prace porządkowe poprawiły jego stan; w centralnym punkcie ustawiono granitowy pomnik z inskrypcją polską i niemiecką, regularnie odwiedzany. Z nielicznych czytelnych nagrobków odnotowano między innymi Klausa Steu (…