Gdańsk-Nowe Szkoty — dzielnica bez odrębnego kościoła ewangelickiego

Z Wikipedii (PL)

Nowe Szkoty, po niemiecku Neuschottland, to dawna osada podgdańska, dziś część miasta. Nazwa pamięta szkockich osadników, którzy w czasach nowożytnych zakładali pod Gdańskiem własne przedmieścia. W źródłach nie znaleziono kościoła w Nowych Szkotach ani danych o liczbie tutejszych ewangelików, ich przynależności parafialnej i miejscach, w których się gromadzili. Stare Szkoty, po niemiecku Altschottland lub Schottland, to osobna i starsza osada, leżąca przy dzisiejszych Siedlcach. To do Starych Szkotów odnoszą się przekazy o gdańskich dysydentach w Szkotach. Po spaleniu przedmieść w 1520 roku Stare Szkoty, należące do biskupa włocławskiego, odbudowano, a biskupi szukali dla nich osadników. Znaleźli ich wśród wychodźców z Niderlandów, którzy opuścili ojczyznę z powodu prześladowań religijnych. Gdańsk odmówił im wstępu, podejrzewając o anabaptyzm, biskupi tolerowali ich jako pracowitych rzemieślników i kramarzy — ku niezadowoleniu gdańskich cechów. Od 1539 roku miasto zabiegało o ich usunięcie. Za biskupa Hieronima Rozrażewskiego Gdańsk skarżył się, że w Szkotach cierpi się anabaptystów, którzy posunęli się do sprowadzenia sobie duchownego z Niderlandów. W tej samej skardze miasto pisało o zwożeniu drewna na budowę zboru i o prośbie anabaptystów do biskupa o zgodę. 16 stycznia 1583 roku król obiecał miastu poprzeć zamianę tych dóbr. W 1621 roku wypędzono ze Starych Szkotów tamtejszego szkolmistrza, Adriana Seidla, za wiarę ewangelicką. Seidel osiadł „za Radunią” i tam prowadził…