Gdańsk — Kaplica i miejsca kultu kalwińskiego (gmina reformowana)

Z Wikipedii (PL)

Kościół świętych Piotra i Pawła przy ulicy Żabi Kruk 3 na Starym Przedmieściu był główną świątynią gdańskich ewangelików reformowanych. Powstał na potrzeby ludności tej dzielnicy jako filia kościoła Najświętszej Marii Panny; do 1454 roku Gdańsk stanowił jedną parafię, a wtedy podzielono go na cztery — Mariacką, świętego Jana, świętych Piotra i Pawła oraz świętej Barbary. Podział zatwierdzili król polski i biskup włocławski w latach 1455 i 1456; erygowanie parafii przez biskupa Jana Gruszczyńskiego w 1456 roku jest właśnie tym potwierdzeniem. Budowano etapami. W latach 1393–1395 stanął niski kościół halowy o trójnawowym korpusie i jednonawowym prezbiterium z zakrystią; w latach 1486–1487 wzniesiono wieżę z przyległymi kaplicami, podwyższono korpus nawowy i przebudowano szczyt prezbiterium; po 1497 roku dostawiono kruchtę południową, a do 1514 założono sklepienia nad nawami. Rozbudowę przerwała Reformacja — południowej nawy prezbiterium nigdy nie dokończono. 🔴 Tu padło w Gdańsku pierwsze kazanie w duchu Reformacji. Ksiądz Jakub Fankidejski zapisał, że w nowo ukończonej świątyni „mało bywało katolickiej chwały Bożej”, ponieważ Jakub Knade — nazwany przez niego najpierwszym apostołem Marcina Lutra w Gdańsku — zaczął głosić tu naukę Reformacji już w 1518 roku, w rok po wystąpieniu Lutra w Wittenberdze. Potwierdza to niezależnie statystyka kościołów ewangelickich Harnocha, notując, że Knade, który w 1518 roku uciekł z klasztoru i przemawiał „z wielkim poklaskiem” w gdańskim kości…