Lipinka

Z Wikipedii (PL)

Lipinka, po niemiecku Lindenau (gmina Nowy Staw, powiat malborski), leży na Wielkich Żuławach Malborskich; do 1945 roku należała do powiatu malborskiego w rejencji gdańskiej. Wieś lokowano 2 lutego 1321 roku. Przywilej wystawił Werner von Orseln — jeszcze nie jako wielki mistrz, którym został dopiero w 1324 roku, lecz jako wielki komtur malborski. Sprzeczność, którą widziano tu wcześniej, brała się z pominięcia tego wcześniejszego urzędu. W XIV wieku stała tu katolicka kaplica pod wezwaniem świętej Barbary, rozebrana około 1820 roku. Zanim luteranie postawili własny kościół, przez ponad dwadzieścia lat dzielili się z katolikami starym kościołem wiejskim. 📌 Zirkwitz zapisał, że w latach 1627–1650 ewangelicy w Lipince użytkowali dawną świątynię katolicką — z wyjątkiem Bożego Narodzenia i Wielkanocy, które pozostawiono katolikom. Umożliwił to sekwestr brandenburski z lat 1629–1635, kiedy okolica znalazła się pod obcym zarządem. Takie współużytkowanie jednego budynku przez dwa wyznania zdarzało się na Żuławach rzadko i trwało zwykle dokładnie tak długo, jak polityczna osłona. Własny kościół ewangelicki wzniesiono w 1638 roku; rozebrano go na początku XIX wieku i dziś we wsi nie ma czynnej świątyni. 🟡 Daty wymagają uzgodnienia: atlas podaje wzniesienie kościoła na 1638 rok, a Zirkwitz mówi o użytkowaniu kościoła katolickiego jeszcze do 1650 roku — możliwe, że przez pewien czas odprawiano w obu miejscach. Kiedy w 1885 roku spisywano mieszkańców, ewangelików było 175 na 329 osób,…