Świerki — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Świerki, po niemiecku Tannsee, dostały przywilej w Malborku w 1318 roku, nazajutrz po dniu świętego Jerzego, a proboszczowi zapisano w nim cztery łany; odnowiony akt lokacyjny wystawił Werner von Orseln w 1321 roku. Gmina ewangelicka uformowała się tu w XVI wieku; podobno w 1577 roku Philippus Oelsnerus głosił Ewangelię w tutejszym kościele katolickim i wkrótce musiał ustąpić. Pierwszy dom kościelny ewangelików stanął wraz ze szkołą w 1603 roku, spłonął w 1680 roku, a kościół i plebanię odbudowano w 1708 roku mimo sprzeciwu duchowieństwa katolickiego. Obecna świątynia jest trzecia. Starą, grożącą zawaleniem, rozebrano 29 maja 1798 roku, a nową postawiono w konstrukcji ryglowej, na planie wydłużonego ośmioboku o wymiarach 21,5 na 11,8 metra, z wysokim dachem i wieżą-sygnaturką wtopioną w dach. Gmina zbudowała ją za własne pieniądze, odrzucając zapomogę państwową; inwentaryzator uznał to za tak znamienne dla ówczesnych poglądów religijnych, że poświęcił temu osobny przypis. Rok budowy podawany jest dwojako — inwentarz zabytków i rejestr zabytków mówią o 1798 roku, Harnoch — o 1800. Organy Harnoch opisuje w 1890 roku jako stare, o 13 głosach i czterech oktawach; według zestawienia Piotra Bireckiego elbląska firma Terletzkich zbudowała w Świerkach organy w 1885 roku. Ołtarz połączony z amboną ufundowano w 1851 roku, a ze starego ołtarza zachowały się dwa rzeźbione anioły do trzymania chust komunijnych i cztery figury ewangelistów. Kościół pozostawał ewangelicki do 1945 roku, po …