Marzęcino — dawny kościół ewangelicki (Jungfer)
Jungfer
- Rok powstania
- 1852
- Powiat
- nowodworski
- Typ
- Kościół
- Denominacja
- ewangelickie
Z Wikipedii (PL)
Dawny kościół ewangelicki w Marzęcinie, po niemiecku Jungfer, wzniesiono w 1852 roku; dziś jest rzymskokatolickim kościołem parafialnym pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, a parafię katolicką erygowano tu w 1947 roku. Według zestawienia Roberta Ziemiańskiego, opartego między innymi na schematyzmie diecezji elbląskiej z 1996 roku, katolicy przejęli kościół w 1945 roku, a poświęcili go w 1947 roku. Kościół wpisano 21 grudnia 1973 roku do rejestru zabytków województwa pomorskiego pod numerem A-796; stoi przy ulicy Głównej 12A. Obok leży przykościelny cmentarz ewangelicki, dziś rzymskokatolicki, ujęty w krajowej ewidencji zabytków. Miejscowe podanie wiąże pierwszą świątynię z polską hrabiną, której statek miał się tu rozbić i która miała ufundować kościół ku czci Najświętszej Panny. Abraham Hartwich (1723) zapisał, że niektórzy nazywali wieś Marzęcino „Jungefehr”, od dawnego promu, lecz akta z około 1300 roku nazywają ją wyraźnie „Jungfrau” — dlatego na wieży kościoła ustawiono jako chorągiewkę postać dziewicy; wieś leżała nad Zalewem i była przedzielona szeroką odnogą wodną. Parafia jest starsza niż najstarsze znane nazwiska jej duchownych: atlas historyczny Prus Królewskich z drugiej połowy XVI wieku liczy Marzęcino (Jungfer) do dawnych parafii katolickich, które pod koniec XVI wieku zajmowali już protestanci. Według Abrahama Hartwicha (1723) na początku XVII wieku przy kościele w Marzęcinie służyli Krzysztof Vengius (Wengius), Jan Bavarus i Marcin …
Źródła zewnętrzne
- prawomiejscowe.pl — strona internetowa
- openstreetmap.org — strona internetowa
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Elbing Land — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 414–415 — źródło drukowane
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908 — wykaz ksiąg metrykalnych
- „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Westpreussen”, Danzig 1914, nr 4 — dziennik urzędowy konsystorza
- „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Westpreussen”, Danzig 1914, nr 5 — dziennik urzędowy konsystorza
- „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Westpreussen”, Danzig 1913, nr 13 — dziennik urzędowy konsystorza
- M. Bergau, „Die gesamte Priesterschaft der ungeänderten Augspurgischen Confeßion…”, Danzig 1753 — wykaz duchownych
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 415 — źródło drukowane
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. III, hasło „Jungfer” — źródło drukowane
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preußen liegenden Werdern”, Königsberg 1723, s. 14, 214, 217, 221, 227 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 29 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 56, 134, 177, 242, 265, 310; t. 2, s. 356, 686; t. 3, s. 785, 1015; t. 4, s. 1059, 1091, 1142, 1145, 1158; t. 5, s. 1432; t. 6, s. 1660, 1716; t. 7, s. 1835, 1897, 1906, 2061 — źródło drukowane
- Robert Ziemiański, „Duszpasterstwo protestanckie na terenach obecnej diecezji elbląskiej w latach 1945–1999”, „Studia Elbląskie” II, 2000, s. 192 — artykuł naukowy
- A. N. Tolckemit, „Elbingscher Lehrer Gedächtniss”, Danzig 1753, s. 104, 159, 197, 201–204 (Elbląska Biblioteka Cyfrowa) — artykuł naukowy
- P. Birecki, „Prusy Królewskie i Prusy Zachodnie. Dwa oblicza sztuki luterańskiej”, w: „Rola Kościoła w dziejach Polski. Kościoły w Rzeczypospolitej”, red. J. Krochmal, Warszawa 2017, s. 469 — opracowanie
- P. Birecki, „Prusy Królewskie i Książęce. Dwa światy sztuki luterańskiej”, „Studia Elbląskie” XXII (2021), s. 41 — artykuł naukowy
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.