Różewo — cmentarz mennonicki

Z Wikipedii (PL)

Różewo, po niemiecku Rosenort, leży na Żuławach na wschód od Nowego Dworu Gdańskiego. Tutejszy cmentarz mennonicki, o kształcie zbliżonym do kwadratu, rozciąga się po wschodniej stronie drogi, na niewielkim wyniesieniu; obsadzenie obwiednie przetrwało we fragmentach. Zachowało się kilkanaście steli nagrobnych z XVIII i XIX wieku, między innymi stela Corneliusa Warkentina z tablicą wystawioną w stulecie emigracji. Cmentarz wpisano do rejestru zabytków pod numerem A-1244 decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Elblągu z 14 sierpnia 1988 roku. Od dawnego domu modlitwy w Różewie dzieli go około 610 metrów; są to dwa odrębne obiekty. Urzędowy spis miejscowości rejencji gdańskiej z 1820 roku zaliczał Rosenort do powiatu elbląskiego i notował we wsi dom modlitwy mennonitów. Mieszkało tu wtedy 80 osób: 25 luteranów, 3 katolików i 52 mennonitów; luteranie należeli do parafii w Fürstenau (Kmiecinie), katolicy — do parafii w Elblągu. Słownik geograficzny opisuje wieś w pierwszym z dwóch haseł tej nazwy jako wieś włościańską w powiecie elbląskim, z pocztą i parafią katolicką w Nowym Dworze, o obszarze 241 hektarów, z 9 posiadłościami gburskimi i 2 zagrodami; w 1887 roku do szkoły ewangelickiej chodziło 25 dzieci. W 1869 roku w 12 domach mieszkało 98 osób, w tym 4 katolików i 42 ewangelików. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku wykazał 12 domów, 14 gospodarstw i 79 mieszkańców: 42 ewangelików, 1 katolika i 36 innych chrześcijan; ewangelików przypisał do parafii w Fürstenau, a kato…