Krzemieniewo — dawny kościół ewangelicki (Krummensee)

Z Wikipedii (PL)

Wieś lokowano w 1354 roku, a kościół wzmiankowano w niej już w 1410 — wtedy dziekan Mikołaj zaliczył krzemieniewską świątynię, wówczas parafialną, do swojego dekanatu chojnickiego. Zbór protestancki istniał tu od drugiej połowy XVI wieku. Po Reformacji, w 1617 roku, arcybiskup Wawrzyniec Gembicki przyłączył kościół do nowo utworzonego dekanatu czarnieńskiego, zwanego też hamersztyńskim — ale wizytacja Trebnica z 1653 roku o katolickim kościele w Krzemieniewie nic już nie wie i wymienia wyłącznie tutejszy zbór luterski jako istniejący bezprawnie. Budowla, która stoi tu dzisiaj, pochodzi z 1629 roku i jest szachulcowa: nawa w murze pruskim, wieża słupowo-ramowa szalowana deskami, z elementami i przebudową osiemnastowieczną. W rejestrze zabytków figuruje pod numerem A-102 z 21 lutego 1959 roku. 📌 Spis z 1885 roku notuje przy Krzemieniewie dwie osady o tej samej nazwie, obie w powiecie człuchowskim: pierwsza liczyła 279 mieszkańców — 257 ewangelików, 13 katolików i dziewięcioro Żydów — druga 262 osoby, z tego 259 ewangelików i troje katolików. W obu ewangelicy stanowili przytłaczającą większość, po dwustu pięćdziesięciu kilku na niespełna trzysta osób. Obie należały do parafii ewangelickiej w Lędyczku (Landeck), a nieliczni katolicy — do parafii w Heinrichswalde. 🟡 Wierszy tych nie wolno sumować: spis wylicza je osobno, pod różnymi numerami i na różnych stronach, a czy są to wieś i majątek, czy dwie odrębne osady, pozostaje nierozstrzygnięte. Po 1945 roku kościół wraz z cmenta…