Nadziejewo — dawny kościół ewangelicki (Hansfelde)

Z Wikipedii (PL)

Wieś dostała pierwszy znany przywilej w 1374 roku z ręki komtura człuchowskiego Henryka von Grobitz i nazywała się wtedy Hammiswalde. Sołtys Piotr Heyneman otrzymał siedem włók wolnych wraz z sołectwem, cztery włóki przeznaczono dla proboszcza, a pozostałe sześćdziesiąt cztery rozdzielono między osadników na prawie chełmińskim. Kościół był tu więc od początku i był parafialny; dopiero gdy zniemczeni osadnicy przyjęli luteranizm, przyłączono go jako filię do Czarnego. Dzisiejsza świątynia jest szachulcowa — konstrukcja ryglowa, oszalowana deskami. Na chorągiewce iglicy widnieje data 1753, gmina Czarne datuje odbudowę na 1755 rok i wiąże ją ze wsparciem księdza Marcina Teofila Brossa, ówczesnego proboszcza Czarnego, a schematyzm diecezjalny notuje poświęcenie kościoła 17 listopada 1754 roku. Nosił wtedy — jak i dziś — wezwanie świętego Andrzeja Apostoła i pozostawał pod patronatem prywatnym dziedzica Czarnego. Kościół jest bezwieżowy, salowy, z trójbocznie zamkniętą częścią prezbiterialną, obok stoi wolnostojąca dzwonnica, a teren przykościelny pełnił pierwotnie funkcję cmentarza. Z wyposażenia zachowały się między innymi barokowy ołtarz z kurdybanowym antepedium z 1720 roku, empora organowa i rokokowa chrzcielnica z drugiej połowy XVIII wieku. Wieś była w większości ewangelicka, choć jej kościół pozostał katolicki. W 1868 roku naliczono tu 268 ewangelików i 85 katolików przy 357 mieszkańcach, a wieś zajmowała 3 839 mórg ze stu ośmioma budynkami. Spis z 1885 roku pokazuje ten…