Brzezie — dawny kościół ewangelicki (Bresin)

Z Wikipedii (PL)

Kościół katolicki istniał w Brzeziu od końca XVI wieku — od 1599 roku — a jego obecność potwierdza lustracja starostwa z 1624 roku, gdy należał do parafii w Koczale. Po potopie szwedzkim większość nowych osadników przeszła na protestantyzm i nabożeństwa odprawiano tu odtąd głównie w obrządku protestanckim, msze katolickie raz w miesiącu. Po pierwszym rozbiorze proporcje odwróciły się z powrotem: większość mieszkańców stanowili już katolicy. Dzisiejsza świątynia pod wezwaniem świętego Wawrzyńca Męczennika jest szachulcowa i stanęła w 1812 roku na miejscu poprzedniej, spalonej w pożarze wsi. Pierwotnie była salowa, jednonawowa, zamknięta pięciobocznym prezbiterium, z wieżą o konstrukcji szkieletowej opierzoną deskami. Ze spalonego kościoła uratowano wyposażenie: rokokowy ołtarz z drugiej połowy XVIII wieku, rokokową ambonę z figurami apostołów i rokokową chrzcielnicę. Samodzielną parafię erygowano tu w 1864 roku, z kościołami filialnymi w Białym Borze, Pieniężnicy i Grabowie. W latach dwudziestych XX wieku kościół rozbudowano o dwie nawy boczne, kruchtę zachodnią i dwie przybudówki przy prezbiterium, a we wnętrzu wykonano empory boczne; poświęcenie rozbudowanej świątyni odbyło się 27 kwietnia 1924 roku. Parafię katolicką odnowiono w 1947 roku, a w 1992 roku dach pokryto blachą miedzianą. Kościół wpisano do rejestru zabytków województwa pomorskiego pod numerem 49 dnia 26 października 1954 roku, wraz z otoczeniem. *Źródła: wojewódzka i gminna ewidencja zabytków; karty ewidency…