Ostrza — dawny kościół filialny ewangelicki (Wusters)

Z Wikipedii (PL)

W Ostrzu, po niemiecku Wusters, stał ewangelicki kościół filialny. Inwentarz zabytków Prus Zachodnich Heisego z 1887 roku wymienia wśród kościołów ewangelickich powiatu człuchowskiego „Wusters h. 1772”; skrót oznacza budowlę drewnianą albo szachulcową. W Ostrzu przy kościele filialnym leżał cmentarz. Harnoch podaje, że kościół w Ostrzu (Wusters) był pod patronatem dworskim i że w 1873 roku został gruntownie odnowiony i wyposażony w organy. Według katalogu reklamowego firmy „A. Terletzki” z 1908 roku, ogłoszonego przez Wiktora Z. Łyjaka, bracia Terletzcy zbudowali dla kościoła ewangelickiego w Ostrzu organy o ośmiu głosach już w 1869 roku; Łyjak zastrzega przy tym, że ta najstarsza część katalogu zawiera szereg błędów. W źródłach nie znaleziono opisu świątyni; koniec alfabetycznego wykazu zabytków powiatu w inwentarzu Heisego, obejmujący strony 399 i 400, nie zachował się. Według Aleksandra Klempa (1994, s. 214) zbór zbudowano w 1644 roku, a w XIX wieku przebudowano; był on filią Sierpowa (s. 137). Według pruskich ksiąg hipotecznych Ostrza należała do Gustawa Więckowskiego, a od 1753 roku do jego syna Karla Gustava, żonatego z Elisabeth z domu von Kleist. W wykazie wasali z 1774 roku figuruje wśród dóbr 52-letniego Więckowskiego, podpułkownika polskiego, mieszkającego w Dźwierznie (Darsen). W tym samym wykazie zapisano, że jego bracia Krzysztof i Jan dzierżawili majątki pod Szczecinkiem. Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego (tom VII, 1886) w 1868 roku dobra Wus…