Zielonka Pasłęcka — dawny kościół ewangelicki (Grünhagen)
Grünhagen
- Rok powstania
- 1778
- Powiat
- elbląski
- Typ
- Kościół
- Denominacja
- ewangelicko-augsburskie
Z Wikipedii (PL)
Kościół świętego Jana Chrzciciela w Zielonce Pasłęckiej (po niemiecku Grünhagen) wzniesiono w latach 1778–1792. Jest barokowy i ceglany. Wraz z cmentarzem przykościelnym objęto go jednym wpisem do rejestru zabytków — pod numerem 596/69, decyzją z 12 marca 1968 roku. Do XVII wieku wieś była filią parafii w Kwitajnach, potem stała się siedzibą samodzielnej parafii luterańskiej. Należały do niej majątki ziemskie w Rydzówce, Drulitach, Kątach, Dargowie, Piniewie i Zielnie, wieś czynszowa Awajki oraz mniejsze folwarki w Majkach, Talpitach, Tumpitach, Czarnej Górze, Pergozach i Wąnikach. W maju 1897 roku urzędowe obwieszczenie w „Deutscher Reichsanzeiger” wymieniało wśród spraw prowadzonych w powiecie pasłęckim wykup ciężarów realnych, które majątki Dargowo i Talpity świadczyły na rzecz kościelnych instytucji w Zielonce. Adolf Boetticher w inwentarzu zabytków z 1898 roku uznał kościół za mało znaczący. Zanotował, że przywilej wsi pochodzi z 1483 roku, a w kościele wisi dzwon z 1506 roku z łacińską modlitwą do Chrystusa i imieniem Maryi. Do parafii w Zielonce należała wtedy reformowana gmina w Samrodt w powiecie morąskim. Dzwon z 1506 roku wisi w wieży do dziś. Elżbieta Wróblewska zwraca uwagę, że w jego napisie umieszczono średniowieczną niemiecką nazwę wsi, „grunhan”; na Pomorzu zna tylko jeszcze jeden dzwon z nazwą miejscowości, w Sztumie, i przypuszcza, że oba wyszły z tego samego warsztatu, który za Bernhardem Schmidem z dużą ostrożnością łączy z Elblągiem. Drugi, mniejszy d…
Źródła zewnętrzne
- Encyklopedia Warmii i Mazur, hasło „Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)” — strona internetowa
- Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Pasłęk — strona internetowa
- A. Boetticher, Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Ostpreußen, z. III: Das Oberland, wyd. 2, Königsberg 1898, s. 29 — inwentarz zabytków
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 21, 332; t. 2, s. 646; t. 3, s. 840, 895, 929; t. 4, s. 1213, 1263; t. 5, s. 1364, 1450, 1480; t. 6, s. 1571, 1594; t. 7, s. 1857, 2000 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Wschodnich 1912, s. 15, 83 — źródło drukowane
- „Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger” (Berlin), 5 maja 1897 roku, s. 15 (obraz strony: Universitätsbibliothek Mannheim, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- E. Wróblewska, „Tablice inskrypcyjne w wieży kościoła parafialnego św. Jana Chrzciciela w Zielonce Pasłęckiej. Przyczynek do dziejów dzwonów na Pomorzu”, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1996, nr 4, s. 659–661 — artykuł naukowy
- Robert Ziemiański, „Duszpasterstwo protestanckie na terenach obecnej diecezji elbląskiej w latach 1945–1999”, „Studia Elbląskie” II, 2000, s. 191 — artykuł naukowy
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.