Kwietniewo — dawny kościół ewangelicki (Königsblumenau)

Z Wikipedii (PL)

Kościół w Kwietniewie (po niemiecku Königsblumenau) to budowla średniowieczna, dziś pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego. Według miejscowej tradycji historycznej, spisanej przez Lecha Słodownika i powtórzonej w Encyklopedii Warmii i Mazur, gotycką świątynię wzniesiono w latach 1330–1350. Urzędowy rejestr zabytków opisuje ją jako murowano-drewnianą i datuje na wiek XIV–XV, z przebudową w 1707 roku. We wnętrzu zachował się ołtarz z 1685 roku, wykonany prawdopodobnie w kręgu warsztatu Isaacka Rigi, oraz dwie kamienne płyty nagrobne przedstawicieli rodów von Wallenrodt i von Reibnitz — dawnych patronów świątyni. Dokument lokacyjny wystawiono w Dzierzgoniu 28 września 1299 roku. Kwietniewo lokował komtur Henryk Zuckschwert na sześćdziesięciu trzech łanach, z czego pięć przeznaczono na uposażenie miejscowego kościoła. W dokumencie jest wzmianka o dotacji wniesionej przez tutejszego proboszcza. Na początku XVIII wieku wieś, nosząca wówczas nazwę Blumenau, weszła w skład domen królewskich — i stąd wzięła się nazwa Königsblumenau. W czasie Reformacji kościół przeszedł w ręce protestantów i był luterańskim kościołem parafialnym do 1945 roku. W opisie z 1785 roku odnotowano, że do tutejszej luterańskiej parafii należał także, jako filia, kościół w Świętym Gaju. W latach 1620–1626 duchownym ewangelickim w Kwietniewie był Michał Wannowius (1590 — około 1665), pochodzący z polskiej rodziny katolickiej; ponieważ znał polski, posyłano go do parafii z ludnością polską. W XIX wieku urz…