Skowrony — dawny kościół ewangelicki (Schmauch)

Z Wikipedii (PL)

Kościół (d. ewangelicki, ob. rzymskokatolicki filialny pw. Wniebowzięcia NMP i św. Stanisława) z cmentarzem przykościelnym. Wzniesiony w XIV w. na terenie dawnego pruskiego grodziska; w 1699 roku rozbudowany w kierunku zachodnim, wtedy też powstała wieża. W 1733 roku w ołtarz wbudowano ambonę. Pożar z 1907 roku strawił organy z 1722 roku i dwa dzwony (1638, 1805); nowe organy zainstalowano w latach 1937–1938. Pod podłogą krypta z kamieniem nagrobnym Otto von Perbandta. Ostatnimi przedwojennymi pastorami byli Heine Dietrich i Arno Kiel. Świątynię odrestaurowano pod koniec lat 90. XX w. Świątynię wpisano do rejestru zabytków razem z cmentarzem przykościelnym; wykaz Narodowego Instytutu Dziedzictwa podaje jej dawny numer rejestru 588/69. Adolf Boetticher w inwentarzu zabytków z 1898 roku opisuje mały kościół pod patronatem króla, widoczny z daleka na dość stromym wzgórzu, zapewne pogańskim grodzisku. Zbudowano go z nieobrobionych głazów granitowych i otynkowano, tylko oba szczyty są ceglane; przypory w połowie wysokości murów dodano później. Szczyt wschodni zdobi blenda w kształcie koła, a chorągiewka na nim pochodzi z 1810 roku; chorągiewka drewnianej, gontem krytej wieży nosi datę 1699. Dwie półkoliste, sparowane nisze obok kruchty południowej Boetticher uważał za jedyną wskazówkę, że kościół powstał w XIV albo XV wieku. Wnętrze nakrywa drewniane sklepienie z mało wartościowymi malowidłami farbami wodnymi. Organy z 1722 roku miały według przekazu pochodzić z Pasłęka. Filią tu…