Aneks C. Chronologia wydarzeń

Średniowiecze i wczesna nowożytność

Rok	Wydarzenie
1308	Przejście Pomorza Gdańskiego pod władzę Zakonu Krzyżackiego
1341	Nadanie praw miejskich Lęborkowi przez wielkiego mistrza Dietricha von Altenburga
1466	II pokój toruński — Ziemia Lęborsko-Bytowska staje się lennem polskim
1517	Wystąpienie Marcina Lutra w Wittenberdze — początek reformacji
1518	Jakob Knade, gdański duchowny, publicznie odrzuca celibat
1522	Jan Krystian Ketelhut rozpoczyna głoszenie luteranizmu w Słupsku
1524	Publiczna dysputacja religijna w Słupsku — zwycięstwo reformacji
1526	Pastor luterański Henryk posługuje na Helu — jedna z najwcześniejszych parafii protestanckich w regionie

Reformacja i jej utrwalenie (1535-1637)

Rok	Wydarzenie
1535	Wizytacja Jana Bugenhagena na Pomorzu; wprowadzenie reformacji
1535	Ordynacja kościelna pomorska (Pommersche Kirchenordnung)
1535	Sekularyzacja klasztorów w Księstwie Pomorskim
1556-1589	Okres luterański kościoła w Pucku
ok. 1550	Narodziny Szymona Krofeya w Dąbiu koło Bytowa
1567	Szymon Krofey rozpoczyna studia w Wittenberdze
1577	Pierwsza wzmianka o parafii ewangelickiej w Główczycach
1579	Szymon Krofey obejmuje funkcję pastora w Bytowie
1586	Wydanie Duchownych piesni Szymona Krofeya w Gdańsku — najstarszy druk kaszubski
przed 1590	Śmierć Szymona Krofeya
1589	Zwrot kościoła w Pucku katolikom
1632	Konsekracja kościoła w Smołdzinie — fundacji księżnej Anny de Croy
1637	Wygaśnięcie dynastii Gryfitów; inkorporacja Ziemi Lęborsko-Bytowskiej do Korony

Pod władzą polską i brandenburską (1637-1772)

Rok	Wydarzenie
1637-1657	Okres bezpośredniej przynależności Ziemi Lęborsko-Bytowskiej do Polski
1643	Wydanie Katechizmu Michała Pontanusa w Gdańsku
1654	Śmierć Michała Pontanusa (7 września)
1657	Traktaty welawsko-bydgoskie — Ziemia Lęborsko-Bytowska przechodzi do Brandenburgii
ok. 1699-1701	Powstanie Perykop Smołdzińskich
1758	Pierwsze wznowienie Katechizmu Pontanusa
1773	Pastor Petrus Schimanski wygnany z Główczyc przez parafian za próbę wprowadzenia kazań wyłącznie po niemiecku
1772	I rozbiór Polski — powiaty wejherowski i pucki przechodzą pod władanie Prus

Okres pruski i germanizacja (1772-1918)

Rok	Wydarzenie
1815	Kongres wiedeński — utrwalenie władzy pruskiej
1823	Powstanie parafii ewangelickiej w Wejherowie
1828	Drugie wznowienie Katechizmu Pontanusa
1846-47	Budowa kościoła w Nowej Wsi Lęborskiej
1866-1870	Budowa neogotyckiego kościoła ewangelickiego w Lęborku (ob. NMP Królowej Polski)
1871	Powstanie Cesarstwa Niemieckiego
1871-1878	Kulturkampf Bismarcka
1886	Ostatnie regularne nabożeństwa kaszubskie w Główczycach
ok. 1890	Ostatnie nabożeństwa kaszubskie w Klukach
1891	Budowa neogotyckiego kościoła w Główczycach
1908	Budowa kościoła ewangelickiego w Wejherowie
1910	Ostatni spis pruski przed I wojną światową

Okres międzywojenny i II wojna światowa (1918-1945)

Rok	Wydarzenie
1918	Koniec I wojny światowej
1919-1920	Traktat wersalski; powiaty wejherowski i pucki wracają do Polski
1920	Granica polsko-niemiecka dzieli Kaszuby
1933	Dojście Hitlera do władzy
1939	Wybuch II wojny światowej
1939-1945	Okupacja niemiecka całych Kaszub
styczeń-marzec 1945	Ofensywa sowiecka na Pomorze; ucieczka ludności cywilnej

Wysiedlenia i kres ewangelicyzmu (1945-1975)

Rok	Wydarzenie
marzec 1945	Wkroczenie Armii Czerwonej na Kaszuby
1945	Konferencja poczdamska — decyzja o wysiedleniu Niemców
styczeń 1946	Tajne zarządzenie o wysiedleniu ludności niemieckiej
kwiecień 1946	Zarządzenie o weryfikacji narodowościowej
1945-1950	Masowe wysiedlenia ludności ewangelickiej
1950	W pow. słupskim pozostaje 679 osób „autochtonicznych”
lata 50.-60.	Emigracja ostatnich Słowińców do Niemiec
1975	Wyjazd rodziny Kliksów z Kluk — symboliczny koniec Słowińców jako żywej społeczności

Po 1975 roku

Rok	Wydarzenie
1977	Utworzenie Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach
1989	Przemiany ustrojowe w Polsce
lata 90.	Początek badań nad dziedzictwem ewangelickim
2004	Wejście Polski do UE — ułatwienie kontaktów z potomkami wysiedlonych
2017	500-lecie reformacji — wzrost zainteresowania dziedzictwem protestanckim

---

Legenda

• Pogrubienie — wydarzenia o szczególnym znaczeniu dla dziejów ewangelicyzmu kaszubskiego
• Daty przybliżone oznaczono: „ok.”, „przed”, „po”