Pokuta i spowiedź

Człowiek jest grzesznikiem — to fundamentalna prawda, którą Reformacja na nowo odkryła i postawiła w centrum duszpasterstwa. Grzech nieuchronnie towarzyszy człowiekowi przez całe życie. Aby powrócić do Boga, potrzebna jest odmiana życia — pokuta.

Wyznanie augsburskie opisuje pokutę jako dwa elementy: skruchę i wiarę. Skrucha to bojaźń drążąca sumienie świadomością grzechu. Wiara to zaufanie, że grzechy są odpuszczone dla Chrystusa. Te dwa elementy są nierozdzielne — nie może być skruchy bez wiary ani wiary bez ścieśnięcia się z własną grzesznością.

W praktyce Kościoła luterańskiego przyjęły się dwie formy spowiedzi. Pierwsza to spowiedź powszechna — z ustalonym porządkiem liturgicznym. Wierni publicznie zmawiają modlitwę spowiedni, wyznając grzechy przed Bogiem. Następnie trzy krótkie odpowiedzi: żałuję, wierzę, pragnę — upoważniają księdza do zwiastowania odpuszczenia grzechów z rozkazu Chrystusa.

Druga forma to spowiedź prywatna — rozmowa indywidualna. Nie jest sprawowana w konfesjonałach, ale ma charakter duszpasterski. Jest cenna, bo umożliwia przeżycie odpuszczenia w konkretnej sytuacji życiowej. Spowiedź nie jest sakramentem w rozumieniu teologicznym, ale jest ważną formą liturgiczno-duszpasterską.

Spowiedź łączy się z Chrztem jako wezwaniem do nawrócenia i z Wieczerzą Pańską jako przygotowaniem do Komunii Świętej.