Gdańsk — kościół św. Jana (Johanniskirche)

Z Wikipedii (PL)

Druga pod względem znaczenia świątynia luterańskiego Gdańska — kościół świętego Jana Chrzciciela i świętego Jana Apostoła na rogu ulic Świętojańskiej i Straganiarskiej na Starym Przedmieściu, parafia Głównego Miasta i kościół pospólstwa: kupców i rzemieślników. Pierwsza wzmianka o kaplicy świętego Jana pochodzi z 1358 roku, gdy była ona filią kościoła świętej Katarzyny; budowę trójnawowej świątyni gotyckiej rozpoczęto około 1370, a sklepienia gwiaździste ukończono w latach 1463–1465 — z czasem kaplica rozrosła się w gotycki, ceglany, trójnawowy kościół z wysoką wieżą. Reformacja dotarła tu po rewolcie 1525 i kompromisie wyznaniowym 1557, a kościół stopniowo przeszedł w ręce luteranów. Pierwszych ewangelickich predykantów przy świątyni odnotowano 30 listopada 1547 roku (Herbert i Albert von Wyschegrod, pozwani do Włocławka za herezję), pierwszym ewangelickim proboszczem był Johann Hutzing, Fryz z Rostocku, wzmiankowany w 1559 roku. W okresie protestanckim (pełne objęcie 1572, do 1945 roku) kościół otrzymał bogate wyposażenie: monumentalny kamienny ołtarz główny Abrahama van den Blocke (1599–1612 / 1611, zachowany do dziś), barokową ambonę z rzeźbami czterech ewangelistów na centralnym filarze, brązową chrzcielnicę z XVII wieku, ławy cechowe z herbami, witraże i XVIII-wieczne organy. Przy kościele działały szkoła parafialna i diakon Johann Ottinghusen; szkolnictwo parafialne organizował duchowny Jan Kittel (drugiej połowy XVI wieku), wspominany jest też duchowny Keckermann (inc…