Gdańsk-Wrzeszcz — cmentarz ewangelicki kościoła Mariackiego (St. Marien-Kirchhof III)

Z Wikipedii (PL)

Kiedy w 1867 roku gdańska parafia Najświętszej Marii Panny zakładała cmentarz nazwany później St. Marien-Kirchhof III — trzecim cmentarzem kościoła Mariackiego — nekropolie wyprowadzano wówczas z Gdańska wzdłuż Wielkiej Alei (Große Allee), dzisiejszej alei Zwycięstwa. Nowy cmentarz powstał po jej południowo-zachodniej stronie, już we Wrzeszczu (Langfuhr), i zajął 2,04 hektara na planie zbliżonym do prostokąta wydłużonego równolegle do alei. Od północnego zachodu graniczył z ewangelickim cmentarzem świętej Katarzyny, od południowego wschodu z katolickim cmentarzem świętego Józefa i świętej Brygidy. Do dziś czytelny jest ślad alei podłużnej i prostopadłych do niej alej poprzecznych, z których jedna zachowała szpaler platanów. Był ewangelicki, luterański, parafialny — należał do kościoła Najświętszej Marii Panny, który według Harnocha liczył około 1890 roku 10 600 dusz. Fankidejski pisze, że pierwsze luterańskie nabożeństwo odprawiono w kościele Mariackim w 1524 roku, a w 1526 roku biskup Maciej Drzewicki poświęcił kościół ponownie. Według Hermanna Freytaga aktu tego dokonał 25 lipca 1526 roku biskup pomocniczy Aleksander, gdy król i biskup opuścili już miasto. Metryki parafii, zestawione przez Bära, obejmują pogrzeby w latach 1537–1566 i znów od 1593, chrzty od 1580, śluby od 1590. Według Freytaga przez następne dziesięciolecia katolikom pozostawał tam jeden nieprofanowany ołtarz wielki; skończyło się to podczas bezkrólewia, gdy w 1572 roku dwaj predykanci zaczęli i przy nim u…