Cedry Wielkie — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Cedry Wielkie — po niemiecku Groß Zünder — leżą na Żuławach Gdańskich, w dawnym powiecie Danziger Niederung. Do 1920 roku wieś należała do Prus Zachodnich, w latach 1920–1939 do Wolnego Miasta Gdańska, a w latach 1939–1945 do Reichsgau Danzig-Westpreußen. 📌 Stoi tu gotycki, ceglany kościół z drugiej połowy XIV wieku, fundacji krzyżackiej; po Reformacji stał się świątynią luterańską i siedzibą parafii, a otaczający go cmentarz przykościelny służył luteranom od XVI wieku aż do 1945 roku, czyli przez cztery stulecia. Wieś przez ten czas rosła i pozostawała w większości ewangelicka: 632 mieszkańców w 1816 roku, 987 w spisie z 1885 — w tym 614 ewangelików, 360 katolików i trzynastu Żydów — 960 około 1905 roku i 857 w 1929. ⚠ Żuławy były terenem osadnictwa mennonickiego i w Cedrach mieszkały rodziny mennonickie, między innymi posła Franza Doerksena (1860–1930). 🟡 Sam cmentarz przykościelny był jednak ewangelicko-luterański, nie mennonicki. Po 1945 roku kościół przejęli katolicy i jest tu dziś parafia Świętego Anioła Stróża. Dawnych mieszkańców wysiedlono; została po nich poniemiecka zabudowa wsi. *Źródła: Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen, bearb. vom Königlichen statistischen Bureau; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902.*