Cedry Wielkie — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz przykościelny w Cedrach Wielkich zajmuje 0,40 hektara przy ulicy Osadników Wojskowych 2 i otacza dawny kościół ewangelicki. Ewidencja zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa prowadzi go jako cmentarz ewangelicki przykościelny i datuje na drugą połowę XVIII wieku. Cedry Wielkie — po niemiecku Groß Zünder — leżą na Żuławach Gdańskich, w dawnym powiecie Danziger Niederung. Do 1920 roku wieś należała do Prus Zachodnich, w latach 1920–1939 do Wolnego Miasta Gdańska, a w latach 1939–1945 do okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie (Reichsgau Danzig-Westpreußen). Stoi tu gotycki, ceglany kościół, wzniesiony w zasadniczych częściach w połowie XIV wieku jako trójnawowa hala z kwadratową wieżą zachodnią i wielobocznym prezbiterium. Przywileje z 1350 i 1353 roku — wielkich mistrzów Heinricha Tusemera i Winrycha von Kniprode, zachowane w potwierdzeniu króla Zygmunta Augusta z 1552 roku — wymieniają osadę i kościół parafialny jako istniejące wcześniej; drugi z nich przeznaczał na uposażenie plebana cztery łany z sześćdziesięciu jeden. W inwentarzu Heisego dawne wezwanie kościoła zapisano jako „zu allen Gottes-Engeln”. Po Reformacji świątynia stała się kościołem luterańskim i siedzibą parafii, a otaczający ją cmentarz — cmentarzem tej wspólnoty. Do rejestru zabytków województwa pomorskiego kościół wpisano 30 maja 1972 roku pod numerem A-609. Katalog Jerzego Szałygina wiąże ponowną lokację wsi z 1552 roku z osadnictwem olęderskim i podaje, że w 1820 roku wśród 632 mieszkańców był j…