Giemlice — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Giemlice (Gemlitz) na Żuławach są w tym atlasie przypadkiem osobnym. Cmentarz — opisany jako dawny ewangelicki, dziś rzymskokatolicki — istnieje i jest udokumentowany w katalogu Żuław (zulawy.infopl.info), ale sam kościół w Giemlicach przetrwał Reformację przy dawnym wyznaniu. 📌 Potwierdza to wizytacja biskupa Hieronima Rozrażewskiego z około 1583 roku — i zarazem komplikuje. Wizytator zapisał, że wszystkie kościoły w posiadłościach gdańskich zajęli osiadli heretycy — „oprócz Giemlic”; tutejsza świątynia była murowana w całości i nie wymagała żadnych napraw, nosiła wezwanie świętego Jana Chrzciciela, a cmentarz przy niej był dobrze ogrodzony. 📌 A jednak na ścianach tego katolickiego kościoła namalowano kielich z podobizną Lutra — wizytator nakazał go „jak najprędzej” usunąć. Zapis pokazuje, że formalna przynależność świątyni i rzeczywiste sympatie parafian to nie zawsze to samo: kielich rozdawany wiernym pod obiema postaciami był znakiem rozpoznawczym Reformacji, a namalowano go w jedynym kościele okolicy, który pozostał przy dawnym wyznaniu. 📌 Jak daleko zaszła tu zmiana, pokazuje wykaz dekanatu Małej Wyspy Gdańskiej z 1593 roku: przy każdej z dwunastu parafii zapisano, ile ziemi kościelnej trzyma luterański duchowny i ile mu wieś płaci zamiast dziesięcin — dwanaście parafii, a uposażenie w rękach ewangelickich. 📌 Ten sam wykaz przypomina, że Giemlice były dawniej filią Steblewa: biskup je stamtąd oddzielił i przypisał im kaplicę oraz wieś Długie Pole, ale gdańszczanie z p…