Giemlice — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz w Giemlicach (Gemlitz) na Żuławach leży przy kościele świętego Jana Chrzciciela i jest dziś czynnym cmentarzem parafialnym rzymskokatolickim; katalog Żuław opisuje go jako dawny ewangelicki. Sam kościół w Giemlicach przetrwał jednak Reformację przy dawnym wyznaniu — jako jedyny w okolicy. Potwierdza to wizytacja biskupa Hieronima Rozrażewskiego z około 1583 roku. Wizytator zapisał, że wszystkie kościoły w posiadłościach gdańskich zajęli osiadli heretycy — „praeter Gemlice”, czyli oprócz Giemlic; tutejsza świątynia była murowana w całości i nie wymagała żadnych napraw, nosiła wezwanie świętego Jana Chrzciciela, a cmentarz przy niej był dobrze ogrodzony. A jednak na ścianach tego katolickiego kościoła namalowano kielich z podobizną Lutra — wizytator nakazał go „jak najprędzej” usunąć. Zapis pokazuje, że formalna przynależność świątyni i rzeczywiste sympatie parafian to nie zawsze to samo: kielich podawany wiernym, znak Komunii pod obiema postaciami, był znakiem rozpoznawczym Reformacji, a namalowano go w jedynym kościele okolicy, który pozostał przy dawnym wyznaniu. Jak daleko zaszła zmiana w sąsiedztwie, pokazuje wykaz dekanatu Małej Wyspy Gdańskiej z 1593 roku. Spisano w nim dwanaście parafii i notowano przy nich, ile ziemi kościelnej trzyma luterański duchowny i ile wieś płaci mu zamiast dziesięcin — przy Giemlicach takiego zapisu nie ma. Ten sam wykaz przypomina, że Giemlice były dawniej filią Steblewa: biskup je stamtąd oddzielił i przypisał im kaplicę oraz wieś…