Ulkowy — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Ulkowy — po niemiecku Uhlkau, w dawniejszym zapisie Ulkówki, po kaszubsku Ulkòwë — leżą na Wyżynie Gdańskiej i mają w swoich granicach najwyższe wzniesienie gminy Pszczółki: „Wzgórze Nadziei”, dawniej zwane „Górką Żydowską”, wznoszące się ponad sto metrów nad poziomem morza. U jego podnóża stał niegdyś pałac, dziś już nieistniejący, wzniesiony według planów Karla Friedricha Schinkla z 1806 roku dla gdańskiego kupca i senatora Abrahama Ludwiga Muhla. 🟡 Na samym wzgórzu miał się znajdować cmentarz ewangelicki — obiektu nie potwierdza jednak żadne źródło, a punkt na mapie jest tylko przybliżonym środkiem wsi, nie pomiarem miejsca; rozstrzygnie to dopiero kwerenda w terenie. Wieś była wyznaniowo mieszana i przez sto lat przybywało w niej ewangelików. W 1780 roku mieszkało tu 84 katolików i zaledwie dziesięcioro ewangelików; w 1885 roku było już 149 katolików i 81 ewangelików. Katolicy należeli do parafii w Trąbkach Wielkich, z kościołem filialnym w Kłodawie. Tutejsi protestanci byli luteranami i ewangelikami Kościoła unijnego; mennonici, z którymi bywają myleni, osiedlali się w olęderskich wsiach Żuław. Władza nad wsią zmieniała się wraz z granicami. Od 1773 roku Ulkowy należały do państwa pruskiego, w 1920 roku znalazły się w Wolnym Mieście Gdańsku, w powiecie Wyżyny Gdańskiej, w 1939 roku zostały wcielone do Rzeszy Niemieckiej, a w 1945 roku wróciły do Polski. Cmentarz jest dziś nieczynny i pozostał po nim ślad; wzgórze pełni funkcję drogi krzyżowej. *Źródła: Ewidencja cment…