Kiezmark — cmentarz ewangelicki
Käsemark
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- gdański
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz w Kiezmarku (po niemiecku Käsemark) jest przykościelny: otacza dawną świątynię ewangelicką z 1727 roku, wzniesioną na starszych fundamentach. Wieś leży na lewym brzegu Wisły, na Żuławach Gdańskich, w dawnym powiecie Danziger Niederung — w miejscu, gdzie rzeka dzieli się na odnogę gdańską i elbląską i gdzie Słownik geograficzny odnotował przewóz na drugi brzeg. Do 1920 roku należała do Prus Zachodnich, w latach 1920–1939 do Wolnego Miasta Gdańska, a w latach 1939–1945 do okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie (Reichsgau Danzig-Westpreußen). Ksiądz Jakub Fankidejski wymienił kościół w Kiezmarku — jako „kościół w Kiermarku (Kisemark)” — wśród świątyń dawnego dekanatu steblewskiego, które w czasach Reformacji przeszły do ewangelików. Fankidejski upatrywał przyczyny w prawie patronatu, jakie wykonywał nad nimi magistrat gdański. Przeciwstawiał im sąsiednie Giemlice, podlegające biskupowi kujawskiemu i pozostałe przy katolicyzmie. Pisząc w 1880 roku, notował, że wszystkie te kościoły są nadal w rękach ewangelików — z jednym wyjątkiem, kościoła w Suchym Dębie, który, jak zapisał, „zaginął”. Spis ksiąg metrykalnych Prus Zachodnich, sporządzony w 1908 roku przez Maxa Bära, notuje przy tutejszej parafii ewangelickiej księgi chrztów, ślubów i zgonów od 1688 roku, konfirmacji od 1815 roku i wykaz komunikantów z lat 1854–1874 oraz od 1890 roku, a także kronikę kościelną założoną w 1839 roku, z wiadomościami od 1687 roku. Jego zapis brzmi: „Tf Tr St 1688— K 1854—74; 1890— Konf 181…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Żuławy Wiślane — cmentarze ewangelickie — źródło online
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Danziger Niederung — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV, hasło Kiezmark — źródło drukowane
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908 — wykaz ksiąg metrykalnych
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 400 — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 44, pozycja 122 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 25 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.