Zaskoczyn — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Zaskoczyn — po niemiecku Saskoschin — był przed 1945 rokiem wsią z dobrami rycerskimi na Wyżynie Gdańskiej, w powiecie Danziger Höhe: do 1920 roku w Prusach Zachodnich, w latach 1920–1939 w Wolnym Mieście Gdańsku, potem w Reichsgau Danzig-Westpreußen. 📌 Majątek był spory — 831 hektarów, z czego 493 hektary lasu, a więc blisko trzy piąte powierzchni. Las decydował tu o wszystkim: o zajęciach, o rozrzuceniu zabudowy, o tym, że wieś nigdy nie urosła. Ludność była mieszana wyznaniowo, z niewielką przewagą katolicką: w 1885 roku na 184 mieszkańców przypadało 98 katolików i 86 ewangelików. Katolicy należeli do parafii w Pręgowie. 🟡 Parafii ewangelickiej źródła dla Zaskoczyna wprost nie nazywają, a wiersz spisu z 1885 roku, który podaje ją dla każdej miejscowości, w naszej kopii nie występuje: odczyt powiatu gdańskiego wyżynnego urywa się w sekcji obwodów dworskich na literze H, a Saskoschin stałby pod literą S. Najlepiej umocowany w źródłach jest Sobowidz — wykaz Agathona Harnocha z 1890 roku obejmuje parafią sobowidzką całą okolicę, a spis z 1885 roku przypisuje do niej sąsiednie Czerniewo. Tutejsi ewangelicy byli luteranami i ewangelikami unijnymi Kościoła staropruskiego; mennonici osiedlali się na Żuławach, nie na Wyżynie. Własnego kościoła wieś nie miała. Został po niej cmentarz, ujęty w gminnej ewidencji zabytków gminy Trąbki Wielkie pod pozycją 146, po 1945 roku nieczynny i zachowany jako relikt poewangelicki. *Źródło: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych kra…