Jarcewo — cmentarz ewangelicki
Zandersdorf
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- chojnicki
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz w Jarcewie założono na planie czworoboku, na wschód od dworu. Ewidencja konserwatorska wymienia tu trzy pozycje: pod numerem 88 dawny cmentarz ewangelicki o powierzchni czterech arów, pod 87 kaplicę stojącą na tym starym cmentarzu, pod 89 cmentarz rzymskokatolicki. Cmentarz jest użytkowany do dziś; od 1945 roku służy innej społeczności. Jarcewo, po niemiecku Zandersdorf, leży w gminie Chojnice. Według pruskich ksiąg hipotecznych Jarcewo należało do Jana Chryzostoma Czapskiego, potem do jego syna Adama, a od 1752 roku do Michała Drogosława Skórzewskiego i jego żony Ludwiki z Czapskich jako spadkobierców Franciszka Czapskiego. W wykazie wasali z 1774 roku 62-letni Michał Skórzewski, generał polski w stanie spoczynku, figuruje jako właściciel Jarcewa i kilku sąsiednich dóbr, między innymi Sąpolna i Konarzyn; mieszkał w Polsce, w miejscowości zapisanej jako Komorsze. W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej opisywał *Zandersdorf* jako majątek rycerski. Notował tu 18 domów mieszkalnych i 233 mieszkańców, w tym 106 ewangelików i 127 katolików. Ewangelicy i katolicy należeli do parafii w Chojnicach; miejscowość miała własny okręg szkolny. W latach osiemdziesiątych XIX wieku *Słownik geograficzny* (tom z 1882 roku) opisywał Jarcewo pod nazwą Jarczewo, po niemiecku *Zandersdorf*, jako dobra rycerskie nad strugą Chojniczką, o milę od Chojnic. Naliczono tam 38 budynków i 18 domów, a mieszkało 127 katolików i 106 ewangelików. Parafię i pocztę wieś miała w Chojnic…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Cmentarze ewangelickie Kociewia i Chojnic (Wikipedia, GOK Chojnice, zabytek.pl) — źródło online
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Konitz — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, hasło Konitz — źródło drukowane
- M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 360 (s. 15), nr 1382 (s. 133) — źródło drukowane
- „Handbuch des Grundbesitzes in Westpreussen”, Danzig 1891, s. 118 — źródło drukowane
- „Handbuch des Grundbesitzes”, Prusy Zachodnie, 1909, s. 206 — źródło drukowane
- E. Seyfert (oprac.), „Güter-Adreßbuch für die Provinz Westpreußen” (Niekammer's Güter-Adreßbücher, t. II), wyd. 2, Leipzig 1912, s. 138 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1934 nr 13 poz. 101, pozycja 3 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1937 nr 10 poz. 74, pozycja 183 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1939 nr 12 poz. 65, pozycja 129 — źródło drukowane
- „Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa”, Warszawa 1928, s. 1166 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 58 — źródło drukowane
- Gminny Program Opieki nad Zabytkami na terenie Gminy Chojnice na lata 2025–2028, uchwała nr XIV/227/2025 Rady Gminy w Chojnicach z dnia 21 listopada 2025 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2025, poz. 4525, s. 227, 278 — program opieki nad zabytkami
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.